Bij een aanslag in een tram in Utrecht op 18 maart 2019 vielen er in totaal vier doden. Twee anderen raakten ernstig gewond. Gökmen T. werd op de avond van de schietpartij aangehouden en heeft zijn daden bekend. Hij wordt verdacht van viervoudige moord dan wel doodslag met een terroristisch oogmerk. Maandag is de eerste inleidende zitting. Volg in dit liveblog alle ontwikkelingen.

  • Eerste niet-inhoudelijke behandeling aanslag Utrecht
  • Gökmen T. opende op 18 maart 2019 het vuur in tram
  • In totaal vier mensen kwamen om het leven
  • Man heeft zijn daden bekend
  • T. laat zich niet vertegenwoordigen door een advocaat 
maandag 1 juli om 10:44
Dit liveblog wordt nu afgesloten. Bedankt voor het volgen. Op NU.nl zal straks een artikel verschijnen over de zitting van maandag. Voor opmerkingen of andere aanvullingen kan gemaild worden naar redactie@nu.nl of Joris@nu.nl.
maandag 1 juli om 10:36
Toen T. werd weggevoerd riep hij de rechtbank toe dat ze "minder waard" zijn. De man wilde zijn verhaal vervolgen, maar toen begon de vader van het negentienjarige slachtoffer tegen hem te schreeuwen.
maandag 1 juli om 10:33
De verklaringen van de man tijdens de zitting en ook voorafgaand bij de rechter-commissaris leiden tot de conclusie van het OM dat er een sterke indicatie is dat het hier om een terroristische aanslag ging.
maandag 1 juli om 10:32
De man vroeg zich ook af waarom er niet werd voorgelezen wat T. heeft geschreven op de loop van het geweer dat hij gebruikte bij de schietpartij op 18 maart in Utrecht.
maandag 1 juli om 10:31
De verhouding tussen T. en de rechter was maandag zeer gespannen. De voorzitter van de rechtbank wilde graag weten waarom hij tot zijn daad is gekomen, maar de man beet hem toe dat niet alles werd verteld wat hij heeft verklaard. Volgens T. sterven er wereldwijd vele moslims, maar wordt daar niet over gesproken.
maandag 1 juli om 10:25
De zitting is voor vandaag klaar. De volgende niet-inhoudelijke behandeling is op 23 september.
maandag 1 juli om 10:24
De man vraagt met rust te worden gelaten. "Hij heeft mijn dochter vermoord", aldus de vader van de negentienjarige vrouw uit Vianen die omkwam bij de aanslag.
maandag 1 juli om 10:23
De vader van een van de slachtoffers staat nu woest op en scheldt T. uit voor lafaard en een varken. T. wordt snel afgevoerd.
maandag 1 juli om 10:22
De man blijft erbij dat hij geen advocaat wil. Ook wil hij niet aanwezig zijn bij de volgende zitting.
maandag 1 juli om 10:20
"Als ik duizend levens had zou ik ze allemaal aan Allah geven", was onderdeel van de verklaring van T. bij de rechter-commissaris.
maandag 1 juli om 10:19
De ware reden van de aanslag noemt T. het bespotten van de profeet. En het doden van moslims in het buitenland door Nederlandse militairen.
maandag 1 juli om 10:17

De rechter gaat nu in op de verklaring van T. bij de rechter-commissaris. Op 22 maart heeft hij gezegd: "Ik laat niet met mijn geloof spotten. Ik wilde jullie laten zien dat jullie niet van diamant zijn en wij niet van zand."

maandag 1 juli om 10:15
Het OM zegt te twijfelen of ook de verdenking van verkrachting tegen T. in deze zaak moet worden gevoegd. Dat zou kunnen ondersneeuwen en geen recht doen aan de belangen van het slachtoffer.
maandag 1 juli om 10:14
Het OM wil dat de man wordt onderzocht in het Pieter Baan Centrum (PBC). Verder vindt er nog onderzoek plaats naar in beslag genomen gegevensdragers. Op 23 september moet de volgende pro-formazitting plaatsvinden. De inhoudelijk behandeling zou eind januari of in februari kunnen beginnen.
maandag 1 juli om 10:12
Het OM zegt het sterke vermoeden te hebben dat T. heeft gehandeld vanuit een terroristisch oogmerk. De man liet een briefje achter in de vluchtauto waarop stond: "Ik doe dit voor mijn geloof. Jullie maken moslims dood en ik doe dit voor hen. Allah is groot."
maandag 1 juli om 10:10
Het OM maakt duidelijk dat T. niet alleen in de tram heeft geschoten, maar ook buiten het voertuig op omstanders en auto's. Daar is een dodelijk slachtoffer bij gevallen. Ook heeft hij vanuit de vluchtauto geschoten op vluchtende mensen.
maandag 1 juli om 10:07
"Voor alle betrokkenen is het belangrijk om te weten wat er is gebeurd. Was T. geradicaliseerd? Handelde hij vanuit een terroristisch oogmerk? Vragen waar nog steeds antwoord op moet komen."
maandag 1 juli om 10:06
Nu de stand van het onderzoek: T. kon snel worden geïdentificeerd en zijn verblijfplaats was bij de politie bekend. Hij kon op de avond van de schietpartij worden aangehouden. Vier dagen later heeft hij bekend te hebben geschoten in de tram in Utrecht.
maandag 1 juli om 10:03
Het geweldincident waar T. betrokken bij was in de gevangenis in Lelystad, was niet bekend bij het OM en het gerechtshof in februari 2019. Toen werd besloten de man voorlopig vrij te laten. De gevangenisdirecteur deed pas na de zitting aangifte.
maandag 1 juli om 10:02
Officier: "Waren er signalen dat hij van plan was een aanslag te plegen? Nee. Uit onderzoek is gebleken dat er in de maanden voorafgaande aan de aanslag geen aanwijzingen waren dat de verdachte plannen had om mensen dood te schieten. Het was een lastige persoon, een drugsgebruiker, een draaideurcrimineel, maar niet iemand die hiertoe in staat werd geacht." Het OM snapt dus de keuze om de man in maart voorlopig op vrije voeten te stellen. Hoe verschrikkelijk de constatering achteraf ook is.
maandag 1 juli om 09:58
De officier gaat eerst in op de vraag waarom T. in maart op vrije voeten was, terwijl hij werd verdacht van een ernstig misdrijf te weten verkrachting en hij dus ook een disciplinaire straf had gekregen. "Als hij vast had gezeten waren er niet vier doden gevallen."
maandag 1 juli om 09:56
Officier van justitie: "Gökmen T. wordt verdacht van van viervoudige moord dan wel doodslag met een terroristisch oogmerk door met een vuurwapen op hen te schieten. De poging daartoe door met een wapen op hen te schieten. En bedreiging met een terroristisch oogmerk door een wapen op hen te richten." Ook de mishandeling van een gevangenisbewaarder wordt hem ten laste gelegd. Hij zou een kopstoot hebben uitgedeeld. Hij kreeg hiervoor al een disciplinaire straf.
maandag 1 juli om 09:51
Het OM zal voordragen van welke feiten T. wordt verdacht.
maandag 1 juli om 09:51
De rechtbank gaat verder met de zitting. "Deze zaak is het gevolg van een oorverdovende gebeurtenis op 18 maart. Er zijn vier mensen door geweld omgekomen. Er zijn mensen gewond geraakt en anderen zijn angst aangejaagd", aldus de rechtbank.
maandag 1 juli om 09:48
T. zegt de gevolgen van zijn keuze te overzien. Hij vraagt nu naar papieren die hij heeft meegenomen. Onduidelijk waar die zijn. Verder zegt hij zich op zijn zwijgrecht te beroepen.
maandag 1 juli om 09:47
De rechter maakt hem nogmaals duidelijk dat de verdenkingen heftig zijn en dat hij de gevolgen goed moet kunnen overzien.
maandag 1 juli om 09:47
De rechter maakt de man duidelijk wat de gevolgen kunnen zijn van het hebben van geen advocaat. "Geen probleem", zegt T. "Ik heb al bekend."
maandag 1 juli om 09:46
De man zegt de rechtbank niet te erkennen. Hij zegt dat hij geen democraat is en daarom ook geen advocaat wil.
maandag 1 juli om 09:45
De rechter wijst T. op zijn rechten. Hij hoeft geen antwoorden te geven op vragen, maar mag dat wel.
maandag 1 juli om 09:44
De zitting is hiermee geopend.
maandag 1 juli om 09:44
Ook Gökmen T. komt nu de zaal binnen. Hij is geboeid en drie agenten gaan om hem heen zitten.
maandag 1 juli om 09:42
Ook aanwezig is advocaat Sébas Diekstra. Hij staat de vader bij van een negentienjarige vrouw, een van de dodelijke slachtoffers.
maandag 1 juli om 09:36
Normaal gesproken worden zaken met terrorismeverdachten behandeld in extra beveiligde rechtbanken, maar dat is nu niet het geval. De reden hiervoor is onduidelijk. Het betekent dat er slechts 2 meter zit tussen de eerste rij en verdachte T.
maandag 1 juli om 09:33
De zaal wordt gevuld met de pers die massaal aanwezig is. Om dit allemaal in goede banen te leiden zijn er namen op de stoelen in de zaal gelegd. Het voorkomt een hoop dringen.
maandag 1 juli om 08:57
T. heeft ervoor gekozen om zich niet te laten vertegenwoordigen door een advocaat. Bijstand van een advocaat is een recht, maar geen plicht en dus mag je ook je eigen verdediging voeren. De reden hiervoor is nog niet duidelijk, maar dat zal maandag zeker aan de orde komen.
maandag 1 juli om 08:57
Mogelijk zal T. hier zelf een verklaring over afleggen. De man had aan de rechtbank laten weten niet aanwezig te willen zijn, maar die besloot daarop T. te verplichten te komen.
maandag 1 juli om 08:56
Hier zal maandag waarschijnlijk nog niet al te diep op worden ingegaan omdat het een inleidende zitting betreft. Mogelijk wordt wel besproken welke aanwijzingen er zijn voor een terroristisch motief. Zo is er een briefje gevonden in de door de man gebruikte vluchtauto, dat terrorisme doet vermoeden. De inhoud van de tekst is nog niet bekendgemaakt.
maandag 1 juli om 08:55
Het Openbaar Ministerie (OM) vermoedt dat T. handelde met een terroristisch motief en hem wordt dan ook viervoudige moord verweten dan wel doodslag met een terroristisch oogmerk, de poging daartoe en bedreiging met een terroristisch oogmerk.
maandag 1 juli om 08:55
De 37-jarige man uit Utrecht heeft bekend dat hij op 18 maart van dit jaar het vuur heeft geopend in een tram op het 24 Oktoberplein in Utrecht. Hierbij kwamen een vrouw van 19 en twee mannen van 28 en 49 om het leven. Tien dagen later bezweek een 74-jarige man aan zijn verwondingen.
maandag 1 juli om 08:55
Voor de rechtbank van Utrecht dient maandag een zogenoemde pro-formazitting in de zaak tegen Gökmen T. Het gaat om een niet-inhoudelijke behandeling en tijdens de zitting zal de stand van het onderzoek worden besproken.