Aanpak mensenhandel faalt compleet

DEN HAAG - Een gebrekkige, moeizame internationale samenwerking heeft tot gevolg dat criminelen die vrouwen naar landen van de Europese Unie brengen en hen daar in de prostitutie dwingen veelal buiten schot blijven. Alleen de mensenhandelaren die de slachtoffers in de EU-landen, zoals Nederland, ter plaatse in de prostitutie houden kunnen worden aangepakt. Een Europese aanpak van het probleem is daarom noodzakelijk.

Dat is een van de aanbevelingen in het rapport Mensenhandel in Nederland; 1997-2000, dat door E. van Dijk van de Dienst Nationale Recherche Informatie is geschreven, in opdracht van de Raad van Hoofdcommissarissen. Het rapport wordt dinsdagmiddag overhandigd aan de Haagse burgemeester Deetman, voorzitter van de Stuurgroep Prostitutie en Mensenhandel.

Maar ook binnen de grenzen van Nederland zou de politie succesvoller kunnen zijn als de verschillende politiekorpsen efficiënter informatie zouden uitwisselen en intensiever zouden samenwerken, aldus Van Dijk. Ook zouden mensenhandelzaken vaker bovenregionaal en door gespecialiseerde teams aanpakt moeten worden.

Onderzoekster Van Dijk constateerde in de onderzochte periode niettemin een stijgende lijn in het aantal succesvol afgesloten mensenhandelonderzoeken van de politie. 450 Verdachten konden worden gearresteerd, 564 slachtoffers deden aangifte.

Ongrijpbaar

Mensenhandel is een lastig te bewijzen delict en mensenhandelaren zijn vaak ongrijpbaar. Zowel de handelaren als hun slachtoffers zijn uiterst mobiel en het wemelt in de duistere prostitutiewereld van de valse reis- en verblijfsdocumenten. De opheffing van het bordeelverbod heeft wel geleid tot intensievere controles, waardoor illegale prostituees beter zijn te traceren. De politie moet haar pijlen intussen richten op illegaliteit in het 'grijze circuit' en moeilijk te controleren branches (tippelzones, escort).

Omdat een aanzienlijk aantal slachtoffers Nederland met een geldig visum binnenkomt, is er een belangrijke controlerende rol weggelegd voor Nederlandse ambassades, vreemdelingendiensten, de Immigratie- en Naturalisatiedienst en vergelijkbare diensten in de andere Schengenlanden. Afgifte van reis- en verblijfspapieren moet gepaard gaan met voorlichting over werken in de prostitutie en het misdrijf mensenhandel in Nederland.

Lucratief

Mensenhandel is lucratief, aldus het rapport, maar justitie heeft nog maar een fractie van de misdaadwinsten kunnen terugvorderen. Volgens een schatting hebben criminelen in de onderzochte periode 118 miljoen euro verdiend aan mensenhandel. Van Dijk pleit voor bijstand van het Bureau Financiële Ondersteuning bij elke mensenhandelzaak. Internationale samenwerking is ook bij het traceren van illegale geldstromen van groot belang.

Hoofdcommissaris J. Wilzing van de politieregio IJsselland uitte zijn bezorgdheid over de vrouwenhandel afkomstig uit kandidaat-landen voor de Europese Unie. ,,Het zijn ideale rekruteringslanden: relatief dichtbij, geen reisbeperkingen, aantrekkelijke vrouwen in een sociaal-economische zwakke positie'', zei Wilzing dinsdagmiddag als portefeuillehouder mensenhandel bij de presentatie van het rapport.

Bulgarije en Roemenië

De kandidaat-landen Bulgarije en Roemenië zijn sinds 2000 vrijgesteld van visumplicht. Met name uit die landen ziet de politie de laatste twee jaar een stijging van slachtoffers en mensenhandelaars. Door het wegvallen van grenscontrole kunnen de Koninklijke Marechaussee en vreemdelingendiensten van de politie moeilijker ingrijpen. Hij pleit voor een vreemdelingenrecherche die zich alleen met mensenhandel en criminaliteitsbestrijding bezig zal houden en niet met administratieve procedures. De vreemdelingendiensten van de politie zijn daar vaak te veel tijd aan kwijt.

Tip de redactie