NEW YORK - Meer dan 170 staatshoofden en regeringsleiders zijn in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York begonnen aan de grootste topconferentie uit de zestigjarige geschiedenis van de volkerenorganisatie.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

De vergadering werd officieel geopend door de Zweedse premier Persson, die de driedaagse top leidt.

Al eerder waren de 191 landen van de VN het eens geworden over een slotverklaring over ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten, terrorismebestrijding en hervormingen van de VN zelf. Aan het eind van de conferentie zullen de aanwezigen naar verwachting hun handtekening onder het document zetten.

Compromis

Het stuk is een compromis waarover maanden is onderhandeld. De afgelopen dagen zag het er nog naar uit dat voor het begin van de top geen overeenstemming bereikt zou worden over de tekst. Op het laatste moment lukte dat echter toch, waardoor er woensdag een sterk verwaterd akkoord lag.

VN-baas Kofi Annan stak niet onder stoelen of banken dat hij niet gelukkig is met het eindresultaat. "We hebben niet de vergaande en fundamentele hervormingen bereikt die volgens mij en vele anderen vereist zijn", zo haalde hij uit naar de hoogwaardigheidsbekleders.

De secretaris-generaal zei dat de grootste mislukking volgens hem ligt op het gebied van ontwapening en het tegengaan van de verspreiding van kernwapens. Voorstellen hiervoor sneuvelden tot zijn frustratie tijdens de onderhandelingen.

Ongewijzigd

Annan benadrukte daarom dat de tekst van de slotverklaring ongewijzigd moet worden aangenomen. Hij onderstreepte dat hervormingen binnen de VN noodzakelijk zijn. Hij zei ook dat de VN-lidstaten nu collectieve stappen moeten nemen voor een veiliger wereld en voor de bestrijding van armoede.

De Amerikaanse president Bush haakte hierop in door te zeggen dat de Verenigde Staten bereid zijn bij te dragen aan de armoedebestrijding. "Wij hebben de morele verplichting anderen te helpen", aldus Bush, die de gelegenheid aangreep om te bedanken voor de internationale hulp na de orkaan Katrina.

Landbouwsubsidies

Bush zei ook dat alle Amerikaanse handelsbarrières geslecht kunnen worden "als de andere landen dat ook doen". Hij riep opnieuw op een einde te maken aan landbouwsubsidies in rijke landen, omdat die een vrije wereldhandel ondermijnen. Bush zei verder dat zijn land "leidend" zal blijven in onder meer de internationale strijd tegen aids en malaria. Hij riep op tot een "internationaal partnerschap" om dreigende grote uitbraken van bijvoorbeeld de vogelgriep tegen te gaan.

Wederom riep Bush de internationale gemeenschap op om de strijd tegen terrorisme niet uit het oog te verliezen. "Er is geen veiligheid als we wegkijken." Hij hamerde als vanouds op de noodzaak om druk te blijven uitoefenen op landen die terroristen herbergen en die massavernietigingswapens willen.

Bijval

Hij kreeg bijval van de leden van de Veiligheidsraad. Ze riepen de VN op het aanzetten tot terroristische misdaden wettelijk te verbieden. Bush zei verder dat de VS de komende vijf jaar 40.000 Afrikaanse militairen gaan opleiden in de strijd tegen het terrorisme en om de vrede in Afrika te handhaven.

Premier Balkenende riep op zijn beurt op tot meer ontwikkelingshulp. Hij vroeg de donorlanden daarvoor, evenals Nederland, Zweden, Noorwegen, Denemarken en Luxemburg, minimaal 0,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp) vrij te maken. In de slotovereenkomst staat geen verplichting voor rijke landen om op termijn de 0,7 procentnorm te halen.

Balkenende

Balkenende waarschuwde dat als niet meer landen meer geld gaan uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking, de zogenoemde millenniumdoelen niet gehaald zullen worden per 2015. De millenniumdoelen zijn afspraken die gemaakt zijn op de vorige VN-top in 2000. Ze moeten leiden tot halvering van extreme armoede en honger in de Derde Wereld.