NEW YORK - De 191 landen van de Verenigde Naties zijn het dinsdag eens geworden over een verklaring van 36 pagina's over ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten, terrorismebestrijding en hervormingen van de VN zelf. Het akkoord werd bereikt aan de vooravond van de top waar koningen, presidenten en premiers uit zeker 150 landen present zullen zijn.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

Het stuk is een compromis waarover maanden is onderhandeld. De basis van het document was een verklaring die door VN-baas Kofi Annan en half jaar geleden was opgesteld. De afgelopen dagen zag het er nog naar uit dat er voor het begin van de grootste top ooit, geen overeenstemming bereikt zou worden over de tekst, maar onder leiding van de voorzitter van de Algemene Vergadering, Jean Ping uit Gabon, lukte dat op het laatste moment toch.

De eerste reacties zijn positief. De Verenigde Staten betitelden het stuk als "een zeer goed begin". "We hebben niet alles gekregen wat we wilden maar we moesten een compromis sluiten", aldus onder-minister van Buitenlandse Zaken Burns. Ook de Britten reageerden enthousiast. "Dit is een geweldig resultaat", zei de Britse VN-ambassadeur Emyr Jones Parry, als huidig EU-voorzitter mede namens de Europese Unie.

Kofi Annan

VN-chef Kofi Annan noemde het stuk "een belangrijke stap voorwaarts". Hij kon echter niet verbloemen dat hij meer van de verklaring had gewild. Annan sprak vooral zijn teleurstelling uit over het feit dat zaken als non-proliferatie van nucleaire technologie en ontwapening buiten de tekst zijn gehouden. "Dat is een echte schande", zei hij.

Balkenende

Voor Nederland waren premier Balkenende, minister Bot (Buitenlandse Zaken) en minister Van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking) juist in New York aangekomen. Balkenende was tevreden over de uitkomst van de onderhandelingen, maar kondigde aan de komende dagen en de maanden erna nog "te knokken" voor verdere verbeteringen.

Pluspunten zijn volgens de premier dat er afspraken in staan over ontwikkelingssamenwerking en het halen van de zogenoemde millenniumdoelen over het bestrijden van armoede, slechte gezondheidszorg, honger en de afwezigheid van onderwijs.

Verder was Balkenende verheugd over de op te richten vredescommissie van de VN die landen gaat helpen in de eerste wederopbouwfase na een gewapend conflict), over het principe van de 'verantwoordelijkheid om te beschermen' (VN-lidstaten moeten ingrijpen als ergens genocide of oorlogsmisdaden dreigen), over de hervormingen van het management van de VN en over terrorisme.

Mensenrechtenraad

Als tegenvallers noemde Balkenende dat er geen overeenstemming is over het oprichten van een nieuwe mensenrechtenraad, die de oude slecht werkende mensenrechtencommissie moest vervangen. Ook staat er tot teleurstelling van Balkenende niets in de tekst over ontwapening en een verbod op de verspreiding van wapens. Ook is er bij lange na geen akkoord over een uitbreiding van de Veiligheidsraad, maar dat werd ook al niet meer verwacht.

Balkenende wilde niet meegaan in kritiek op de Verenigde Naties zelf. "Een VN in verwarring kunnen we niet hebben met de huidige toestand in de wereld. De VN is geen praatfabriek. Er is geen alternatief voor de VN. Als die er niet was, zouden we hem moeten oprichten.