APELDOORN - Het is vrijwel onmogelijk vingerafdrukken van kinderen tot zes jaar op te nemen in de nieuwe Nederlandse paspoorten en identiteitskaarten die volgend jaar worden ingevoerd. Ook bij ouderen neemt de kwaliteit van de afdruk van vingertoppen af.

Dat blijkt uit een onderzoek dat het ministerie van Binnenlandse Zaken in zes gemeenten heeft gehouden ter voorbereiding op de opname van biometrische kenmerken in de reisdocumenten. Dat zijn persoonsgebonden eigenschappen, zoals een vingerafdruk en een scan van het gezicht, die fraude met reisdocumenten moeilijker moeten maken.

Door zowel persoonskenmerken als technische beperkingen bestaat volgens de onderzoekers de kans dat bij bepaalde groepen, zoals kleine kinderen en mensen van boven zestig jaar, het niet mogelijk is vingerafdrukken op te nemen. Ook bleek dat er problemen waren met de gelaatsscan van kinderen. Niet alleen wilden kinderen niet stil zitten terwijl ze gefotografeerd werden, ook verandert hun uiterlijk gedurende de jaren snel.

Minister Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing) gaat de problemen aankaarten in de Europese Unie (EU). "Ik heb zelf een foto gemaakt van mijn dochter en na enige maanden is de gelijkenis al ver te zoeken. Ik neem aan dat meerdere Europese kinderen dat hebben", zei hij in Apeldoorn, een van de deelnemers aan de proef.

Haarscheurtjes

De elektronische testdocumenten zijn ook nog niet robuust genoeg, zo bleek bij veelvuldig gebruik op Schiphol. Op de plaats waar de chip zit, ontstonden in veel gevallen haarscheurtjes. Vooral de identiteitskaarten vertoonden bovendien krommingen. De gebreken moeten verholpen zijn voordat de reisdocumenten met biometrische kenmerken er komen.

Pechtold liet eerder dit jaar al weten dat Nederland die uiterlijk eind augustus volgend jaar invoert. De EU had bepaald dat de gelaatsscan op dat moment in de documenten in de lidstaten moet zijn opgenomen. Met enkele aanpassingen, zoals het stellen van nieuwe eisen aan foto's, is dat volgens de onderzoekers haalbaar. Wanneer de vingerscan erbij komt, is afhankelijk van de technische specificaties die de Europese Commissie daaraan zal stellen.

De zes gemeenten hebben in een half jaar tijd ongeveer 14.500 testdocumenten gemaakt waarin een chip, een gezichtsopname en twee vingerafdrukken zijn opgenomen. Mensen konden in ruil voor 10 euro korting op een nieuw paspoort aan het onderzoek meedoen. De proef heeft ruim 3,4 miljoen euro gekost.

Deskundigheid

Medewerkers van de deelnemende gemeenten klaagden dat van de ambtenaren veel nieuwe deskundigheid wordt vereist. "Van ons wordt verwacht dat we vakfotografen zijn", zei een woordvoerder van de gemeente Utrecht.

Pechtold noemde het een fabel dat de nieuwe reisdocumenten er komen onder druk van de Verenigde Staten. "We zijn hier al sinds 1999 mee bezig." Ook verwacht de minister niet dat bezoekers aan de VS vanuit Nederland vanaf oktober een visum moeten hebben. De VS stelden eerder dat bezoekers zonder visum vanaf komende maand een paspoort met biometrische gegevens moeten hebben.