WASHINGTON - De Amerikaanse president mag in het kader van terreurbestrijding Amerikaanse staatsburgers voor onbeperkte tijd detineren zonder aanklacht. Dat is de strekking van een uitspraak in hoger beroep van een federale rechtbank in Virginia vrijdag.

Het rechterlijke oordeel, waartegen nog beroep mogelijk is, is voorlopig een overwinning voor president Bush, aldus Amerikaanse media.

Al-Qaeda

De zaak draait om José Padilla, een Amerikaan die al sinds 2002 vastzit zonder aanklacht. Hij wordt ervan verdacht dat hij van plan was in de VS gebouwen op te blazen en een aanslag wilde plegen met een radioactieve, zogeheten 'vuile bom'. Hij werd opgepakt op de luchthaven van Chicago, bij terugkeer uit Pakistan. Volgens de regering is hij getraind door leden van het terreurnetwerk al-Qaeda.

Justitie stelt dat Padilla een "vijandige strijder" is, een term die ook wordt gebruikt voor buitenlandse terreurverdachten die vastzitten in de Amerikaanse basis Guantanamo Bay op Cuba. Tegen de meeste van deze niet-Amerikaanse gevangenen, veelal opgepakt in Afghanistan, is ook al jaren geen aanklacht ingediend en daartegen hebben nationale en internationale mensenrechtengroepen al geregeld geageerd.

Procesgang

De kwestie-Padilla is net even anders, omdat het om een Amerikaanse staatsburger gaat die bovendien op Amerikaanse bodem, en dus niet op "een slagveld" is gearresteerd. Padilla verblijft in militaire detentie en hij valt in de ogen van justitie ook buiten de reguliere Amerikaanse juridische procesgang.

Volmacht

De rechtbank stelt in zijn oordeel dat de detentie van Padilla niet illegaal is. De drie rechters verwijzen naar een motie van het Amerikaanse Congres, dat na de aanslagen van 11 september 2001 de president "alle noodzakelijke volmachten heeft gegeven om het land en de burgers te beschermen tegen nieuwe terroristische aanslagen."

De uitspraak vrijdag is gedaan onder voorzitterschap van rechter Michael Luttig. Die is volgens bronnen van The Washington Post in de race voor een baan bij het Hooggerechtshof, het hoogste rechtscollege in de VS.

Het is president Bush die voor deze post mensen kan nomimeren. Het is overigens zeer waarschijnlijk dat uiteindelijk ook het Hooggerechtshof een finaal oordeel zal gaan vellen in de zaak-Padilla.