Bush's rede betrekt VN in aanvalsplan Irak

NEW YORK - De Amerikaanse president Bush is donderdag critici van zijn Irak-beleid tegemoet gekomen met de uitspraak dat hij bereid is de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties te betrekken bij het wegnemen van de groeiende dreiging van massavernietigingswapens die uitgaat van het regime van Saddam Hussein.

Minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) verwacht dat de rede van Bush voor de algemene vergadering van de VN zal bijdragen aan een eensgezinde positie van de Europese Unie.

Veilige wereld

Volgens de bewindsman heeft Bush Hussein een laatste kans gegeven te voldoen aan alle in het verleden aanvaardde resoluties van de Veiligheidsraad. Tegelijkertijd heeft hij de VN uitgedaagd te voldoen aan zijn opdracht te zorgen voor een veilige wereld. Als de Veiligheidsraad opnieuw niet in staat is een vuist te maken naar Bagdad, maakt de raad zichzelf irrelevant en zullen de VS zelf in actie komen.

Geen nieuwe feiten

Ook De Hoop Scheffer erkent dat de VN een legitimiteitsprobleem heeft als het niet tegen Irak optreedt. Saddam heeft tot nu toe elke resolutie van de raad aan zijn laars gelapt. Dat Bush geen nieuwe feiten aandroeg om het gevaar dat van de Iraakse dictator uitgaat te onderbouwen, vindt de minister niet zo'n probleem. Hij is het met de Amerikaanse president eens dat Irak al genoegzaam heeft laten zien dat het over massavernietigingswapens beschikt en ook bereid is die in te zetten. Het zou naïef zijn te veronderstellen dat Irak na het vertrek van de VN-wapeninspecteurs, vier jaar geleden, niet nog harder aan zijn bewapening heeft gewerkt, aldus de bewindsman.

Duidelijke taal

Volgens De Hoop Scheffer is een nieuwe Veiligheidsraadresolutie die terugkeer van de wapeninspecteurs eist, niet per se noodzakelijk. De redes van VN-secretaris-generaal Annan en Bush, gekoppeld aan de resoluties die al op tafel liggen spreken duidelijke taal. Als Irak zich daar niets van aantrekt kan de Veiligheidsraad een ultimatum stellen die het gebruik van geweld insluit.

Oorlogslogica

Zelf verwacht de bewindsman dat er op verzoek van een aantal landen toch een nieuwe resolutie wordt geformuleerd voor de terugkeer van de inspecteurs. De bewindsman blijft echter weigeren in te gaan op de vraag wat de volgende stap moet zijn als Irak zich wederom niets van de VN aantrekt. Hij wil nog niet betrokken worden bij "oorlogslogica". De Hoop Scheffer toonde zich ook op andere punten positief over de rede van Bush. Zo maakte de Amerikaanse president nog eens duidelijk dat de VS het vredesproces in het Midden-Oosten met toewijding volgt. Volgens de minister ontstond er de laatste tijd enige zorg of Irak niet te veel van de aandacht van de VS opslokte.

Hussein en kornuiten

Als de Veiligheidsraad de handschoen die Bush haar toewierp oppakt, is de dreiging van een militair ingrijpen in Irak voorlopig even van de baan, verwacht een goed ingevoerde diplomaat binnen de VN. Het kan enkele maanden tot een jaar duren voordat van de kant van de wapeninspecteurs duidelijk wordt in hoeverre het Iraakse regime bereid is mee te werken. Cynici gaan er vanuit dat Hussein nooit aan de eisen van de VS zal voldoen. Het verwijderen van Hussein en kornuiten, dat formeel geen onderdeel uitmaakt van enige resolutie, komt dan vanzelf in beeld.

Chemische wapens

De New York Times vroeg zich donderdag echter af of de Amerikaanse regering zich wel bewust in van het 'worst case scenario' dat Saddam als een kat in het nauw, zelf als eerste tot actie overgaat en bijvoorbeeld Israël bestookt met chemische wapens. Dat zou de Israëlische regering wel eens in de verleiding kunnen brengen om kernwapens in te zetten, hetgeen weer repercussies zou kunnen uitlokken in het islamitische Pakistan, dat ook over kernwapens beschikt, waarschuwt de krant.

Tip de redactie