Aannemers kunnen zelf geen schoon schip maken

DEN HAAG - De parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid heeft er een hard hoofd in dat de werkgeversorganisatie AVBB voldoende gezag heeft om zelf schoon schip te maken in de bedrijfstak.

De commissie maakte vrijdag aan koepelvoorzitter Brinkman duidelijk dat ze weinig vertrouwen heeft in een gedragscode, zoals deze organisatie voorstelt.

Teleurstelling

Brinkman beloofde na de geruchtmakende uitzending van Zembla over de bouwfraude dat ondernemingen zouden meewerken aan onderzoek naar illegale prijsafspraken en corruptie. Volgens de commissie is daarvan bitter weinig terechtgekomen. Zij stak vrijdag tegenover de werkgeversvoorzitter de teleurstelling niet onder stoelen of banken.

Papierversnipperaar

Zo gaf de bouwgigant Heijmans voor de commissie te kennen naar de toekomst te willen kijken, en geen enkele behoefte te hebben aan het wroeten in het verleden. Ook de top van andere ondernemingen deed weinig of geen moeite om feiten boven tafel te krijgen. Her en der verdwenen zelfs geheime registraties in de papierversnipperaar. De grootste en machtigste ondernemingen vertrouwen niet op het AVBB als hun belangen in het geding zijn, maar doppen liever hun eigen boontjes.

Eigen advocaten

Bovendien trokken onlangs de beursgenoteerde bouwgiganten niet één lijn tegenover de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) en het Openbaar Ministerie (OM), omdat ze alle op hun eigen advocaten vertrouwden. Brinkman kon daarom tegenover NMa-directeur Kist geen volledige medewerking aan een onderzoek garanderen.

Schoon schip

Commissielid De Vries ondervroeg Brinkman in scherpe bewoordingen: "Wat mij zo opvalt, is dat u niet uw eigen mensen oproept om schoon schip te maken, maar wel steeds wijst op de rol van de overheid." Ook herinnerde hij eraan dat Brinkman verrast was door de uitzending van Zembla over de bouwfraude, terwijl de illegale prijsafspraken zich in de hele branche bleken voor te doen. "Het AVBB heeft geen uitvoerig onderzoek gedaan naar de onregelmatigheden en u kunt niets zeggen over de houding van individuele bedrijven," hield De Vries Brinkman voor.

Enveloppen open

Voorzitter Deetman van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) zei vrijdag tegen de commissie dat de gemeente als opdrachtgever machteloos moet toezien als aannemers verboden prijsafspraken maken. Hij wil de manier van aanbesteden radicaal veranderen. Tot dusver hoeft bij een aanbesteding alleen de aannemer met de laagste prijs een begroting te laten zien. De enveloppen met de begrotingen van de andere inschrijvers blijven dan dicht. Deetman wil dat ook de andere aannemers een boekje open doen.

Leuren

Dit is ongeveer het laatste dat aannemers willen. Ze vrezen dat de overheid op die manier gaat "leuren", ofwel de aannemers uitknijpen door op alle onderdelen van het werk de laagst mogelijke prijs te bedingen. "Dat verwijt slaat nergens op," stelde Deetman. "Wat is er tegen leuren als we een markt willen met concurrentie? Wij zien niet in dat er voor deze sector een uitzondering gemaakt moet worden."

Tip de redactie