GRONINGEN - De 115-jarige Hendrikje van Andel-Schipper, tot voor kort de oudste mens ter wereld, is niet overleden aan een typische ouderdomsziekte maar aan een tumor in haar maag. Dat is volgens hoogleraar G. Holstege van het Universitair Medisch Centrum Groningen gebleken uit de eerste onderzoeken op het lichaam van de hoogbejaarde vrouw.

Van Andel overleed afgelopen dinsdag. De in 1890 in Smilde geboren Hendrikje was sinds 26 september 2003 de oudste Nederlander ooit. Sinds 29 mei 2004 was zij officieel de oudste mens ter wereld. Van Andel besloot op 82-jarige leeftijd haar lichaam ter beschikking te stellen aan de wetenschap.

Maagtumor

Uit het onderzoek op het lichaam blijkt nu dat Van Andel hoogstwaarschijnlijk is overleden aan een maagtumor, aldus Holstege vrijdag. Hoewel de hoogbejaarde vrouw regelmatig werd onderzocht, was niet bekend dat ze kanker had. "We waren dan ook stomverbaasd", reageert de onderzoeker. "We hebben haar nooit horen klagen, terwijl ze vast iets gemerkt moet hebben."

De tumor die uit de maag van de Hoogeveense werd gehaald, had volgens Holstege de grootte van een kleine vuist en was hoe dan ook dodelijk geweest. "Ook als we er eerder achter waren gekomen. Dit was een tumor waar u en ik ook aan waren overleden."

Uit het onderzoek bleek verder dat Van Andel nog behoorlijk gezond was. "Ze had weinig aderverkalking en haar hart werkte nog prima. Dat had nog wel een aantal jaren kunnen doorkloppen", aldus de hoogleraar. Ook de hersenen zagen er op het eerste gezicht nog goed uit, vervolgt Holstege. Hij hoopt met vervolgonderzoek te kunnen aantonen dat de hersenen geen afwijkingen vertonen en dat het dus niet vanzelfsprekend is dat mensen op hogere leeftijd last krijgen van aandoeningen als Parkinson en Alzheimer.

Onderzoek

Het is volgens Holstege waarschijnlijk de eerste keer dat er op het lichaam van een 115-jarige wetenschappelijk onderzoek is uitgevoerd. Het stoffelijk overschot van Van Andel wordt bewaard bij een temperatuur van min 40 graden Celsius. Vitale organen als het hart, de hersenen, lever en milt zijn voor onderzoek uit het lichaam gehaald. Over enkele weken wordt het lichaam nog eenmaal uit de koeling gehaald voor onderzoek. De restanten zullen daarna worden gecremeerd.

Holstege kende Van Andel al vijf jaar. "Toen ze 82 was kregen we een brief van haar dat ze haar lichaam ter beschikking wilde stellen aan de wetenschap. Jaren later, ze was al 110, liet ze een van haar verzorgsters opnieuw contact met ons zoeken. Ze dacht dat ze inmiddels te oud was en dat haar lichaam niet meer zo boeiend zou zijn. Toen ging er bij mij een belletje rinkelen. Zo'n oude vrouw, dát is interessant, dacht ik."

De hoogleraar is ervan overtuigd dat de Hoogeveense het prachtig had gevonden als ze had geweten wat er nu allemaal met haar gebeurt. "Ze liep ook altijd overal te verkondigen wat er met haar lichaam zou gebeuren, zo geweldig vond ze het."