Woensdag zal het Openbaar Ministerie (OM) opnieuw proberen een civiel verbod van de Hells Angels af te dwingen. Anders dan in 2009 richt justitie zich nu op de overkoepelende vereniging Hells Angels MC Holland.

Op archiefbeelden van EenVandaag uit midden jaren zeventig laat een dan jonge Willem van Boxtel weten dat iemand allereerst een motor zal moeten aanschaffen en ten tweede de kleuren zal moeten verdienen: "Je kan je eigen waarmaken in een vechtpartij."

Van Boxtel doelt op de voorwaarden waarop zich iemand mag aansluiten bij de Amsterdamse Hells Angels, waar hij dan de president van is; een zogenoemd chapter, opgericht naar Amerikaans voorbeeld, dat bestaat uit een groep jongeren die eerder bekendstond als de Kreidler Groep Oost.

De Angels passen in het beeld van midden jaren zeventig, met veelal laagopgeleide jongeren die in de Randstad eigen motorclubs beginnen en zich gekleed in leren jacks afzetten tegen de burgermaatschappij.

Amsterdamse motorclub krijgt subsidie om clubhuis te bouwen

De Amsterdamse Hells Angels laten zich niet onbetuigd, maar in plaats van een harde aanpak kiest de gemeenteraad er in 1975 voor om de jongeren subsidie te verstrekken. Hiermee werd het clubhuis Angel Place op de H.J.E. Wenckebachweg in Amsterdam gebouwd.

Overigens wordt het chapter pas in 1978 officieel erkend als afdeling van de Hells Angels en geldt 1 augustus van dat jaar als de oprichtingsdatum.

Gematigde houding verandert na connectie met drugshandel

De gematigde houding ten opzichte van de motorbende verandert als de leden van de Hells Angels in de jaren negentig steeds meer in verband worden gebracht met internationale drugshandel.

In 2000 wordt voor het oog van duizenden mensen crimineel Sam Klepper begraven in Amsterdam. De lijkwagen van Klepper, aspirant-lid van de Angels, wordt vergezeld door honderden motoren van de club.

Het betekent een openbare uiting van een relatie tussen de Angels en een kopstuk uit het criminele milieu. Het afsteken van vuurwerk voor het hoofdbureau van de Amsterdamse politie, het laten afzetten van wegen en het minutenlang luiden van de klokken van de Westertoren voor hun overleden vriend toont de macht van de Hells Angels.

Lichaam crimineel Klepper verlaat clubhuis Hells Angels in Amsterdam (Foto: ANP)

Eerste poging verbod Hells Angels strandt bij rechter

De drievoudige moord op leden van de Nomads in 2003, de Limburgse afdeling van de Angels, en het gedwongen aftreden van Van Boxtel in 2004 zijn de volgende incidenten die de Angels meer in het vizier van justitie brengen.

De drie leden van de Nomads zijn doorzeefd met kogels, maar in hoger beroep worden alle veertien verdachten vrijgesproken, mede omdat niet kan worden aangetoond wie de trekker had overgehaald.

Van Boxtel vertrekt omdat hij voor zijn clubleden heeft verzwegen in 2003 door Willem Endstra benaderd te zijn om Willem Holleeder te vermoorden. Die laatste was met enige regelmaat te gast in Angel Place. Van Boxtel gaat niet mee in de plannen, maar zijn zwijgen wordt hard bestraft.

Eerder verzoek tot verbod door rechtbank afgewezen

Er is het Openbaar Ministerie alles aan gelegen om de Angels te verbieden, maar het OM krijgt wederom een harde nederlaag te verwerken bij de rechtbank. Zowel in eerste aanleg in 2006 als in hoger beroep drie jaar later is de uitspraak hetzelfde:

"Naar oordeel van de rechtbank is voldoende aannemelijk geworden dat de Hells Angels Motorclub in de wereld en ook in Nederland een crimineel karakter heeft", aldus de rechtbank, die benadrukt dat niet "elke individuele club medeverantwoordelijk is voor het handelen van één of meer andere leden".

Het OM staakt voorlopig de juridische strijd. Op andere niveaus wordt het de Angels nog wel moeilijk gemaakt. Het eerder genoemde clubhuis Angel Place wordt na jaren procederen door de gemeente in januari 2012 verlaten. De Hells Angels krijgen 400.000 euro mee bij hun vertrek. Ze mogen zich niet meer vestigen in Amsterdam.

De ontmanteling van het clubhuis van de Hells Angels in Amsterdam (Foto:ANP)

Justitie probeert opnieuw een verbod af te dwingen

In 2018 maakt het OM bekend opnieuw naar de rechter te stappen om de Hells Angels in Nederland te verbieden. Een logisch gevolg nadat dezelfde procedures werden aangespannen tegen de motorclubs Bandidos, Satudarah en No Surrender.

Ook de tactiek zal hetzelfde zijn: een verzoekschrift dat zich richt tegen de Nederlandse maar ook de buitenlandse afdeling, zodat ook die in Nederland verboden wordt. Ter ondersteuning een dossier "van vele honderden pagina's waarin beschrijvingen worden gegeven van de (criminele) activiteiten van de club en zijn leden", aldus justitie.

Het OM zal bepleiten dat de Angels een gevaar voor de openbare orde vormen omdat ze geweld faciliteren en stimuleren, en dat hier sprake is van één grote opererende organisatie waarvan de chapters deel uitmaken. Dat de chapters geen zelfstandige verenigingen zouden zijn, is belangrijk bij het afdwingen van een geheel verbod.

Successen civiele verboden zijn wisselend

De successen zijn tot nu toe wisselend. Satudarah werd verboden, en dat geldt ook voor Bandidos Holland, maar in dat laatste geval niet voor de individuele chapters.

Het OM zegt dan ook reikhalzend uit te kijken naar wetgeving die de overheid in staat stelt criminele motorbendes te verbieden.

Woensdagochtend kun je meer horen over dit onderwerp in de Dit wordt het nieuws-podcast van NU.nl. Je kunt je gratis abonneren op deze podcast. Voor iOS-gebruikers kan dat via iTunes. Of zoek op 'Dit wordt het nieuws' in je eigen favoriete podcastapp.