DEN HAAG - Het motto van het nieuwe kabinet is 'duidelijkheid en daadkracht'. Dat bleek uit de regeringsverklaring die premier Balkenende vrijdag uitsprak in de Tweede Kamer.

Het vertrouwen in de overheid is geschokt, omdat die geen antwoord lijkt te weten of durft te geven op problemen als toenemend geweld, de moeizame inburgering van vreemdelingen, wachtlijsten in de zorg en lerarentekorten, aldus Balkenende.

Kiezers willen dat de problemen die zij ervaren ook door de politiek onder ogen worden gezien en serieus genomen. Die waren te lang onbespreekbaar. "Zogenaamd politiek correct gedrag leidde te vaak tot een afwachtende houding", stelde de nieuwe minister-president, die desondanks de verdiensten van zijn voorganger Kok roemde.

Afkopen problemen

De overheid is volgens Balkenende te veel onderdeel van allerlei problemen geworden. "Problemen zijn afgekocht zonder de oorzaken aan te pakken. Het moet anders. Het kabinet zet het roer om", benadrukte Balkenende. Alleen dan, zo memoreerde de CDA-premier, kunnen wachtlijsten en personeelstekorten worden weggewerkt.

Het schrappen van regels en tegengaan van bureaucratie in het onderwijs, de zorg, het bedrijfsleven en de ruimtelijke ordening staan bovenaan de agenda. Ook wil de regering de veiligheid bevorderen, het gedogen tegengaan en de integratie bevorderen. Ook wil zij duidelijke grenzen stellen. De regering staat daarbij een 'Roterdamse aanpak' voor: Geen woorden maar daden, aldus Balkenende.

Prinsjesdag

De regeringsverklaring noemt nauwelijks concrete daden. Het wachten is op prinsjesdag. Dan wil het kabinet ook concrete doelstellingen noemen over verkorten van wachtlijsten, verbetering van de veiligheid en terugdringing van regels en bureaucratie in de komende drie tot vier jaar.

De ploeg van Balkenende heeft economisch het tij tegen. "Achteraf moeten we constateren dat in ons land op te grote voet is geleefd. Te gemakkelijk is gedacht dat problemen met meer geld wel waren af te kopen, zonder de oorzaken echt aan te pakken", aldus Balkenende.

Verantwoordelijkheid

Hij benadrukte dat burgers ook een eigen verantwoordelijkheid hebben. "Ze zijn geen consumenten van de samenleving, ze zijn er verantwoordelijk voor." De premier wil de burgers aanspreken op het motto "fatsoen moet je doen". "Het kabinet gaat het belang van normen en waarden actief uitdragen."

De premier zei na de voordracht dat hij de regeringsverklaring bewust kort had gehouden omdat in een eerder debat over het regeerakkoord al veel over de kabinetsplannen is gezegd. "Ook dat is onderdeel van de politieke vernieuwing." Balkenende noemde het "indrukwekkend" om in een vol parlement met zijn voltallige kabinet het woord te voeren.