POTSDAM - Edith van Dijk is donderdagmiddag in Potsdam voor het eerst in haar carrière Europees kampioene geworden op de 25 kilometer. De 29-jarige langeafstandzwemster uit Wognum, die al wel een wereldtitel op haar naam had staan op dit onderdeel, leidde van start tot finish. Ze legde de afstand solo af in 5 uur, 27 minuten en 34 seconden.

Etta van der Weijden, die tweede Nederlandse in het gezelschap, gaf na 20 kilometer op. Ze maakte lange tijd deel uit van een grote groep achtervolgsters, maar moest voor het ingaan van de laatste ronde lossen.

Van der Weijden verwierf zich derhalve geen startrecht voor het WK eind september in de Rode Zee. Ze had daarvoor bij de eerste zes moeten eindigen. Om haar kansen op de 10 kilometer (zondag) te verbeteren, besloot de 23-jarige Sleeuwijkse de 5 kilometer van zaterdag van haar programma te schrappen.

Van der Weijden had een klein aandeel in de zege van Van Dijk. Deze verraste de concurrentie, met name de Duitsen Angela Maurer en Britta Kamrau, door een zwarte badmuts over het hoofd te trekken in plaats van een witte. De titelfavoriete kon daardoor meteen na het beginsignaal wegsprinten, terwijl haar belangrijkste tegenstandsters abusievelijk op de voeten van Van der Weijden (met wit getooid) letten. Ze liet, als betrof het ploegwerk in een Touretappe, 'professioneel' een gaatje vallen.

Algen

"Ik wilde snel weg om afstand te nemen. Ik houd er niet van in een groep te liggen vechten voor een plekje. Dat kost te veel energie", lichtte ze na afloop de tactiek toe. Van Dijk kwam groen uit het water, niet van ellende of de kou maar van de algen.

"Negentien graden was denk ik in mijn voordeel. Dat is een temperatuur waarbij ik me lekker voel, in tegenstelling tot een aantal tegenstandsters. Pas op de kant begon ik te bibberen."

Maurer kon als enige reageren op de machtige openingsaanval van Van Dijk, maar moest haar poging aan te klampen duur bekopen. De inspanning had geen effect. De achterstand van de Duitse groeide zo snel dat ze zich na ruim een volle ronde van vijf kilometer op de Templiner See uit armoede liet terugzakken in het peloton. Van Dijk lag op dat moment al honderd meter voor.

De Noord-Hollandse econome, tegenwoordig fulltime zwemster, breidde de marge gestaag uit tot een 'slootlengte'. Haar overmacht en zelfvertrouwen was zo groot, dat ze op weg naar het tienkilometerpunt haar duim al durfde op te steken ten teken van victorie. De uiteindelijke voorsprong op de besten van de rest, de Russinnen Olessia Sjaligina en Natalja Pankina, was meer dan zeven minuten.

Onderweg kende Van Dijk, die in totaal 5,5 liter energiedrank tot zich nam, ondanks het getoonde gemak wel degelijk moeilijke momenten. "De vierde ronde was zwaar. Onder de brug door tegen de wind in. Maar toen wist ik al dat ik zou gaan winnen. Na 10 kilometer lag ik al vijf minuten voor. Dan is het slechts zaak het hoofd erbij te houden. Als er niemand meer in de buurt is dan is verlies van concentratie je belangrijkste tegenstander. Je mag niet aan het resultaat en de titel gaan denken. Dan dwalen je gedachten af. Dat is verkeerd."

Nederlandse vlag

Van Dijk hield het koppie erbij. Pas in de laatste halve ronde gunde ze zich gelegenheid 'uit te drijven', om zich heen te kijken en alvast te genieten. Ze zwom de laatste meters met de Nederlandse vlag in de hand. "Dat mag, want een vlag is geen hulpmiddel. Integendeel, ik ging maar heel langzaam vooruit."

De mede door een hoogtestage in Granada, met de Duitse ploeg, en noeste trainingsarbeid verworven inhoud en snelheid beloven ook iets voor de 5 en 10 kilometer. "De eerste vijf gingen onder de 1 uur 1 en de volgende onder de 1.04. Ik heb dus veel snelheid. Natuurlijk ga ik voor nog twee keer goud."