DEN HAAG - De coalitiefracties en het kabinet hebben in de nacht van dinsdag op woensdag een akkoord bereikt over de hervorming van de WAO. Minister De Geus van Sociale Zaken heeft dat meegedeeld na langdurig, koortsachtig overleg met de fractieleiders Verhagen (CDA), Van Aartsen (VVD) en Dittrich (D66). Ook vice-premier Zalm was erbij aanwezig, terwijl tijdens een schorsing premier Balkenende nog werd geconsulteerd.

Het akkoord houdt in dat de plannen van De Geus per 1 januari volgend jaar ingaan, maar dat de regeling voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten in 2006 alleen wordt uitgevoerd door de publieke uitkeringsinstantie UWV. De verzekeraars kunnen pas een jaar later meedoen. Het is dan de bedoeling dat zij gaan concurreren met het UWV. Het kabinet verwacht dat alle partijen dan beter hun best zullen doen om gedeeltelijk arbeidsongeschikten aan het werk te krijgen.

Hoofdlijnen

De coalitiepartijen kiezen hiermee toch op hoofdlijnen voor het oorspronkelijke wetsvoorstel van De Geus, waarvoor een week geleden in de Tweede Kamer nog geen enkele steun bestond. CDA en D66 wilden toen een private uitvoering met alleen de verzekeraars. De VVD vond dat te duur, gezien de hoge aanloopkosten van de verzekeraars. Zij wilde dat de UWV de regeling zou uitvoeren.

Vorige week werd duidelijk dat beide voorkeuren niet haalbaar waren. Voor een publieke uitvoering was onvoldoende politieke steun in de coalitie. Een private uitvoering zou 3,5 miljard euro extra kosten. Dat komt omdat verzekeraars in tegenstelling tot het UWV geen WAO-reserves als dekking achter de hand hebben.

Compromis

Hoewel de regeringsfracties eind vorige week besloten toch maar in zee te gaan met het wetsvoorstel van De Geus, kostte het dagen om daarover een compromis te sluiten. Vooral de VVD vreesde dat die plannen tot uitvoeringsproblemen zouden leiden. De Geus en Zalm konden de liberalen dinsdagavond niet van het tegendeel overtuigen. Uiteindelijk besloten CDA en D66 daarom in te stemmen met een gedeeltelijk uitstel van de plannen van De Geus.

De Geus

Alle betrokkenen toonden zich woensdag in de vroege uurtjes blij met het bereikte akkoord. De Geus sprak van "winst" dat er nu draagvlak is voor zijn plannen. "Dit wordt een hele solide uitvoering van de nieuwe WAO." De CDA-minister wees erop dat er al twintig jaar is gepraat over een andere opzet van de WAO. CDA-fractieleider Verhagen vindt dat er "op een goede, verantwoordelijke wijze een oplossing is gezocht". Volgens VVD-aanvoerder Van Aartsen is "de coalitie de winnaar". D66-leider Dittrich zei dat "iedereen na lang puzzelen tevreden is".

Arbeidsongeschikten

Kern van de nieuwe WAO is dat alleen volledig arbeidsongeschikten een uitkering krijgen. Wie deels nog kan werken moet met een aanvulling op het loon zo veel mogelijk aan de slag blijven. Op dat laatste onderdeel spitste het geschil in de coalitie zich toe.

De Tweede Kamer debatteert woensdag over de WAO-plannen. Volgende week valt het definitieve besluit. GroenLinks-kamerlid Vendrik zei in een eerste reactie dat zijn "linkse vrienden van de VVD" het pleit hebben gewonnen. De linkse oppositiefracties waren net als VVD tegen een private uitvoering.