STRAATSBURG - Ook het Europees Parlement (EP) ziet geen duidelijke uitweg uit de crisis die is ontstaan door de afwijzing van de EU-grondwet in Nederland en Frankrijk. De twee grootste fracties in het EP stonden woensdag in een breed debat lijnrecht tegenover elkaar bij de vraag of de goedkeuring van de grondwet in andere EU-lidstaten door moet gaan.

Evenals de Britse premier Blair eerder deze week al deed, stelde de christen-democratische fractievoorzitter Pöttering voor om de goedkeuringsprocedures in de andere lidstaten voorlopig stop te zetten. "Er is nu een fase van bezinning en reflectie nodig."

Radeloos

De voorzitter van de socialistische fractie Schulz, die toegaf "radeloos" te zijn en geen oplossing te zien, wil dat lidstaten wel door kunnen gaan met parlementaire instemmingen of referenda. "Ieder land doet wat het wil."

Plan-D

Ook voorzitter Barroso van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, pleitte voor een bezinningsperiode. Toch wil hij ook dat andere lidstaten zich over de grondwet kunnen uitspreken. Hij erkende dat er geen plan-B is na het afstemmen van de grondwet, maar pleitte voor een "plan-D, van democratie en debat". "We moeten nu meer leren luisteren naar de burgers en op grond daarvan een oplossing zoeken."

Verdomhoekje

De meeste fractievoorzitters in het EP steunden Barroso in hun kritiek op nationale politici die vaak met de vinger wijzen naar de EU of Brussel, als zij impopulaire maatregelen moeten nemen. "Als je zes dagen per week kritiek hebt op Brussel, zijn mensen op zondag niet automatisch blij met Europa", meende Barroso. "Brussel moet niet altijd in het verdomhoekje zitten."

De groene fractieleider Cohn-Bendit stelde dat de EU beter één referendum had kunnen houden in alle lidstaten op dezelfde dag. VVD-europarlementariër Maaten toonde zich ook voorstander van een uniform referendum voor de hele EU.

Te snel

Volgens de liberale fractievoorzitter Watson is na de nee-stem "de Frans-Duitse motor van de EU kapot". "Het is nu wachten op leiderschap." De meeste EP-leden waren het er wel over eens dat de uitbreiding van de Unie voor veel burgers kennelijk te snel is gegaan en dat de Europese Commissie en het Europees Parlement de hand in eigen boezem moeten durven steken. "Soms is er ook behoefte aan minder wetgeving uit Brussel", zei Pöttering.

Zowel Barroso en huidig EU-voorzitter Luxemburg als de vier belangrijkste fractieleiders drongen woensdag aan op een snel akkoord over de Europese begroting voor de periode 2007 tot en met 2013. Daarover moeten de EU-staats- en regeringsleiders eind volgende week in Brussel een akkoord bereiken. "Dat kan ook een belangrijke politieke impuls geven aan Europa, als teken dat we er staan", stelde de Luxemburgse onderminister van Europese Zaken Schmit.

Boekhouding

Het Europees Parlement, dat volledig medebeslissingsrecht heeft over de EU-begroting, stemde woensdag in met een voorstel om de boekhouding voor de komende periode te beperken tot 1,18 procent van het bruto nationaal product (bnp), de totale som van alle geproduceerde goederen en diensten in de EU. Het EP wil ook dat de vijftien oude EU-lidstaten tot 15 procent van de Europese steun aan boeren zelf mee gaan betalen zodra Roemenië en Bulgarije toetreden tot de unie. Dat is gepland voor begin 2007.

Nederland, Duitsland en vier andere meer zuinig ingestelde lidstaten willen de Europese begroting beperken tot 1,0 procent van het bnp. De Europese Commissie pleit voor een begroting van 1,24 tot 1,26 procent. Huidig EU-voorzitter Luxemburg heeft een compromis op tafel gelegd dat uitgaat van een limiet van 1,06 procent van het bnp.