DEN HAAG - Nog niet uitbehandelde tbs'ers kunnen en mogen niet zomaar in een woonwijk worden gehuisvest. Wel is het mogelijk dat tbs'ers die al in de fase van onbegeleid verlof zitten, buiten de kliniek mogen wonen om hen voor te bereiden op hun terugkeer in de maatschappij. "Maar de periode van behandeling is altijd in de kliniek. Onbehandelbaren gaan naar de long-stay."

Dat zei minister Donner van Justitie dinsdag in de Tweede Kamer in antwoord op vragen van LPF'er Eerdmans. Hij wilde opheldering over recente berichtgeving dat er plannen zijn om 250 tbs-patiënten te huisvesten in woonwijken om ruimte te maken in de overvolle tbs-klinieken. Eerdmans noemde deze voorstellen van J. van Zuthem, directeur van een instelling voor beschermd wonen in Flevoland, gevaarlijk.

Donner wilde niet ingaan op het plan, omdat hij het niet heeft ontvangen. "Maar als dit betekent dat tbs'ers voortaan buiten de muren worden behandeld, dan heeft dit plan geen levensvatbaarheid", aldus de bewindsman. De manier waarop het in de publiciteit is gekomen en ongerustheid onder burgers heeft veroorzaakt, noemde hij "verwerpelijk".

Eerdmans was blij dat Donner in ieder geval toegaf dat het geen goed idee is. Verder is de minister niet van plan de manier van tbs-oplegging te wijzigen.

Onbehandelbaar

Het CDA vroeg zich af of de rechter al bij het opleggen van de straf kan kijken of een verdachte behandelbaar is of niet. CDA-Kamerlid Joldersma wil hiermee voorkomen dat iemand die niet te behandelen is, lange tijd een dure en schaarse tbs-plaats bezet houdt. Zij verwees naar cijfers van tbs-deskundige prof. dr. H. van Marle, die vorige week stelde dat 60 procent van de 1600 tbs'ers in Nederland onbehandelbaar is of een behandeling weigert. Die kunnen volgens hem beter in een goedkopere long-stay-afdeling worden geplaatst.

Maar Donner houdt eraan vast dat de conclusie dat iemand niet behandelbaar is, pas aan het eind van de behandeling en niet aan het begin moet worden getrokken. Dat is volgens hem medisch en humaan niet verantwoord. De minister begrijpt niet waar Van Marle zijn cijfers op baseert. Uit recent onderzoek door justitie blijkt dat 40 procent als niet behandelbaar moet worden beschouwd.

Sneller besluit

Donner wees er opnieuw op dat hij wel werkt aan een voorstel om te komen tot een sneller besluit over de (on)behandelbaarheid. Onbehandelbaren kunnen dan eerder naar de long-stay. Daarvoor worden de komende jaren al 120 extra plaatsen gerealiseerd. De Kamer had daar zelf op aangedrongen.