TASJKENT - Soldaten in Oezbekistan hebben vrijdag een menigte van 2000 demonstranten in de oostelijke stad Andijan omsingeld, nadat kort daarvoor een gevangenis was bestormd. Volgens persbureau Itar-Tass zijn al negen mensen omgekomen. President Islam Karimov is onderweg naar de stad. Volgens het Oezbeekse ministerie van Buitenlandse Zaken is de situatie in de stad onder controle.

Schoten zijn afgevuurd op de menigte, waarbij een onbekend aantal gewonden is gevallen. Volgens getuigen zijn drie scherpschutters door demonstranten van gebouwen gehaald. Het geweld zou het gevolg zijn van opgekropte woede over de behandeling van gedetineerden, armoede, werkloosheid en andere sociale problemen.

Bestorming

Eerder vrijdagochtend bestormden tientallen opstandelingen een gevangenis in de stad. Ze lieten een onbekend aantal gevangenen vrij. In de straten van Andijan ontstonden daarna rellen. Gebouwen gingen in vlammen op.

Gevangenen

Het is nog altijd onduidelijk hoeveel gevangenen zijn ontsnapt uit de gevangenis. De BBC heeft het over mogelijk 4000 gedetineerden die gewapend rondlopen in Andijan, andere bronnen gaan uit van enkele honderden mannen. Het gaat om politieke gevangenen, maar ook veroordeelde criminelen. De woordvoerder van Buitenlandse Zaken bevestigde dat er wordt onderhandeld met de rebellen.

De opstandelingen bevinden zich in een gebouw van de regionale overheid en melden zelf dat ze tien politieagenten in gijzeling hebben. Ze eisen Russische bemiddeling. "We willen dat president Poetin zelf bemiddelt om bloedvergieten te voorkomen", zei een woordvoerder.

Legerbasis

Ook zouden gewapende mannen een 2 kilometer verderop gelegen basis hebben aangevallen, waar vijfhonderd militairen gelegerd waren. De meeste militairen vluchtten en verstopten zich in nabijgelegen huizenblokken, aldus ooggetuigen. In de hoofdstad Tasjkent is een man doodgeschoten bij de Israëlische ambassade. Hij zou een bomaanslag hebben willen plegen en droeg volgens de Israëlische radio naar later bleek een nepbom bij zich.

Andijan ligt in een politiek gevoelig gebied waar het al langere tijd onrustig is. De afgelopen weken zijn veel mensen gearresteerd op verdenking van lidmaatschap van islamitische groeperingen die de regering omver zouden willen werpen. De afgelopen weken gingen betogers de straat op om op vreedzame wijze de vrijlating te eisen van gearresteerde jonge mannen die worden beschuldigd van moslimextremisme.

Het buurland Kirgizië heeft vrijdag de grenzen met Oezbekistan gesloten, zei een woordvoerder van de Kirgizische douane. De grensbewaking is verscherpt.