ROTTERDAM - Het Openbaar Ministerie (OM) heeft zich dinsdag alvast ingedekt tegen de kritiek die advocaten zullen uiten op het strafproces rondom de bouwfraude. In aanloop naar de strafeisen ruimden de officieren van justitie meer dan een halve dag in om de verwachte aanvallen te pareren. De slotsom luidde steeds hetzelfde: justitie is niet uit de bocht gevlogen bij de vervolging van de bouwers.

Volgens de aanklagers hebben de vier bouwbedrijven en hun twaalf (ex-)directeuren een eerlijk proces gehad. Ook vindt justitie dat zij geen onoverkomelijke vormfouten heeft gemaakt. Door vooruit te lopen op het verweer, maaide het OM deels het gras weg voor de voeten van de advocatuur. Justitie maakt woensdag bekend welke straffen zij eist voor de fraude in de wegenbouw. De advocaten beginnen volgende week met hun pleidooien.

Vraagtekens

De verdediging plaatst dan waarschijnlijk vraagtekens bij de kleine groep bouwers die zich moet verantwoorden voor de fraude in de sector, waarbij vele tientallen bedrijven betrokken waren. Officier van justitie I. Meissen pareerde deze kritiek dinsdag alvast: "Je hoeft niet iedereen te vervolgen, mits je maar een begrijpelijke en gemotiveerde keuze maakt."

Justitie daagde uiteindelijk de wegenbouwdivisies van Koop Tjuchem, Heijmans, BAM en KWS voor de rechter, na een uitgebreide schifting van bedrijven die een rol hadden in de bouwfraude. De vier bouwbedrijven werden uitgekozen op onder andere de regelmaat waarmee zij deelnamen aan vooroverleg en de omvang van de opdrachten die werden verdeeld.

Managers

Dat vervolgens uitsluitend managers van deze bedrijven werden meegezogen in de strafzaak, vindt justitie eveneens te verdedigen. "Als je wat tegen de bouwfraude wilt doen, moet je je op de top van de bedrijven richten", constateerde Meissen. Het OM wil "personen hoog in de organisaties verantwoordelijk maken, met als doel een einde te maken aan het vooroverleg".

Justitie ging dinsdag secuur de hele waslijst met klachten van de verdediging langs. Daarbij nam het OM ook alvast een voorschot op de kritische kanttekeningen die de advocaten volgende week kunnen plaatsen bij de herkomst van belangrijke bewijsstukken in de fraudezaak.

Tijdens de behandeling van de bouwfraude kwam eerder dit voorjaar een verklaring op tafel waaruit blijkt dat de schaduwboekhouding van bouwbedrijf Koop Tjuchem is gestolen door klokkenluider Ad Bos. Deze schaduwboekhouding bracht de bouwfraude aan te rollen.

Volgens de aanklagers hoeft de diefstal het OM niet in de problemen te brengen. Justitie is zelf immers niet buiten haar boekje gegaan bij de verkrijging van de bewijsstukken. Zij kreeg de administratie uit handen van de klokkenluider.

Officier van justitie J. Boogers concludeerde dinsdag ook dat bouwbedrijven hun opdrachtgevers in elk geval hebben benadeeld door vooroverleg te voeren in de sector. Hij durfde geen schatting te geven van de omvang van de schade door prijsafspraken.