MAASTRICHT - De Amerikaanse president Bush heeft sinds hij is herkozen als president afstand genomen van de 'neo-conservatieven' in zijn regering en het idee dat de Verenigde Staten "politieagent van de wereld" moeten zijn. Dat zei minister Bot van Buitenlandse Zaken zaterdagavond tegenover het ANP.

Bot: "De Amerikanen doen niet meer alsof ze niets met iemand te maken hebben. Ze luisteren naar Europa en willen meer samen doen om idealen als democratie te verwezenlijken. Ze doen daarbij een beroep op Nederland en wij zijn eerlijk, kritisch en loyaal tegenover de regering-Bush. We zijn geen schoothondjes en spreken ze aan op bijvoorbeeld Guantánamo Bay. "Als je iets hebt, kun je me altijd bellen", zei Condoleezza Rice vanavond tegen me", aldus Bot.

Ontbijten

Bot sprak zaterdag met zijn Amerikaanse ambtgenoot Rice en zal zondag samen met premier Balkenende ontbijten met president Bush, voordat ze een herdenkingsdienst op de Amerikaanse militaire begraafplaats in Margraten bijwonen. Volgens Bot is het beleid van Bush veranderd, sinds die is herkozen voor een tweede termijn. "Hij voelt zich veilig nu hij is herkozen. Maar Bush is altijd een idealist geweest, ook toen hij oorlog voerde."

Bot zegt "heel blij" te zijn met de nieuw koers vanuit Washington en de nauwere samenwerking tussen Amerikanen en de Europese Unie, al was de relatie Den Haag-Washington altijd al goed. "We gingen en gaan in Irak en Afghanistan schouder aan schouder. Dat geeft 'gouden sterretjes' achter je naam."

Formule

Bot en Rice spraken zaterdag in hun drie kwartier durende gesprek onder meer over Rusland, Guantánamo Bay en over Iran. De Amerikanen blijven vinden dat Iran moet stoppen met het verrijken van verarmd uranium. Ze werken volgens Bot aan "een formule" die moet leiden tot stopzetten van de verrijkingsactiviteiten en tegelijk een erkenning dat Iran kernenergie voor vreedzame doeleinden mag gebruiken.

Iran wil volgens Bot en Rice "uit het isolement en erkenning als een normale staat". Vooral erkenning door decennialange aartsvijand de VS is voor de machthebbers in Teheran van belang. Bot praat met zijn collega's in de EU binnenkort verder over het dossier Iran, omdat de Amerikanen niet met het land onderhandelen.