BRUSSEL - De crisissfeer rond de Belgische regering is maandagavond fors toegenomen, nadat spoedoverleg over de meest acute taalkwestie in het land is afgebroken. Mogelijk komen de regeringspartijen dinsdag nog bijeen om een oplossing te forceren.

Dinsdag zou eigenlijk een stemming plaats moeten vinden in de Belgische Kamer over de taalproblematiek rondom Brussel. Deze stemming kan leiden tot de val van de regering-Verhofstadt.

Kern van het probleem is de Vlaamse eis om Franstaligen in Nederlandstalige gemeenten rondom Brussel niet langer op hun eigen politici te laten stemmen. Door een verschuiving van stemmen in de Vlaamse gemeenten rondom de hoofdstad haalden de Franstalige liberalen bij de Kamerverkiezingen in 2003 twee extra zetels binnen. De Vlamingen willen dat nu ongedaan maken door een splitsing van kiesdistricten.

De gezamenlijke Franstalige partijen gaven al eerder aan daar niet over te willen praten. De Vlaamse regeringspartijen hebben zich echter klem gezet door onder druk van het rechtse Vlaams Belang, de opvolger van het voor racisme veroordeelde Vlaams Blok, toch de splitsing van kiesdistricten in het samenwerkingsakkoord voor de regionale regering op te nemen.

Stemming

Dinsdag moet hierover in principe een stemming plaatsvinden in het parlement. Zonder compromis tussen Franstalige en Vlaamse partijen zullen de meeste Nederlandstaligen in de Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken voor de splitsing stemmen. Dat leidt onvermijdelijk tot de val van de paarse regering-Verhofstadt II, die dan namelijk geen meerderheid meer heeft. Wellicht wordt het Kameroverleg van dinsdag echter ook uitgesteld.

De afgelopen weken is al driftig overlegd om een oplossing te vinden. Maandagavond leek een oplossing in de maak. Diverse Franstalige politici gooiden voorafgaand aan een beslissende vergadering echter olie op het vuur door in ruil voor de splitsing van kiesdistricten de aanhechting van een aantal Vlaamse gemeenten bij Brussel te eisen. In deze gemeenten rondom de hoofdstad wonen nu al hoofdzakelijk Franstaligen.

Deze Franstalige eis is echter totaal onbespreekbaar voor de Vlamingen. Om de zaak niet uit de hand te laten lopen, is het overleg op het laatste moment afgelast. Verhofstadt probeert de val van zijn regering echter via stille diplomatie te voorkomen.

Grootste partij

Het Vlaams Belang zou als grote winnaar uit de bus komen in het geval er nieuwe verkiezingen moeten plaatsvinden. Verhofstadts liberale VLD zou volgens een interne peiling van de partij verkruimelen en nog ongeveer 14 procent van de stemmen overhouden. Het Belang zou uitgroeien tot de grootste partij met ongeveer 28 procent van de stemmen.

Een compromis is nog mogelijk door Franstaligen in Vlaamse gemeenten tijdelijk het recht te geven zich in Brussel in te schrijven voor verkiezingen. Daar kunnen zij dan wel op Franstalige politici stemmen.

Het Vlaams Belang, dat op de achtergrond de andere Nederlandstalige partijen zwaar onder druk houdt, heeft deze oplossing al van de hand gewezen. In de jaren zeventig is deze mogelijkheid ook al eens geopperd. Militante Vlaams nationalisten, die streven naar een onafhankelijk Vlaanderen, grepen die discussie toen aan om het Vlaams Blok op te richten.