DEN HAAG - Koningin Beatrix wilde in 1995 excuses aanbieden aan Indonesië voor de fouten die Nederlanders daar tijdens de politionele acties hebben gemaakt. Premier Kok hield dat tegen, meldde de Volkskrant zaterdag.

Excuses zouden zeer tegen het zere been van vooral de Indië-veteranen zijn geweest. De krant voert Hans van der Voet op, de toenmalige hoofddirecteur van de Rijksvoorlichtingsdienst, die in die hoedanigheid ook het staatsbezoek aan Indonesië in 1995 meemaakte: "Koningin Beatrix wilde haar excuses aanbieden, maar de toenmalige premier wilde dat niet", zegt hij. Oud-minister

Jan Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) bevestigt dat: "Beatrix wilde haar excuses aanbieden voor de schendingen van de mensenrechten." Kok zou echter bang zijn geweest voor de commotie die dit in Nederland zou hebben veroorzaakt.

Gesprekken

Kok herinnert zich volgens De Volkskrant alleen dat 'gesprekken hierover tussen koningin Beatrix, minister van Mierlo van Buitenlandse Zaken en mijzelf steeds in grote zorgvuldigheid en zonder controverses zijn verlopen." Daarbij zijn volgens hem "formuleringen gekozen die de gevoelens en opvattingen de Nederlandse regering het meest nauwkeurig weergaven."

Staatsbezoek

Het staatsbezoek aan Indonesië begon op 21 augustus 1995, nog geen week nadat Indonesië een halve eeuw onafhankelijkheid van Nederland vierde. Het land gaat uit van het uitroepen van de republiek door Sukarno op 17 augustus 1945, Nederland officieel van de soevereiniteitsoverdracht in 1949. In de tussenliggende jaren waren er politionele acties die orde op zaken moesten stellen in de roerige archipel. Aan beide zijden is soms zeer bloedig gehandeld.

De kwestie wierp een zeer zware schaduw over het staatsbezoek, dat bepaald geen succes werd. Dieptepunt was wel het mislukken van een bijeenkomst van Nederlandse en Indonesische veteranen op een Indonesisch ereveld, in het bijzijn van Beatrix. De Indonesiërs kwamen niet opdagen, er was geen toestemming van hun regering.