VATICAANSTAD - Paus Johannes Paulus II overwoog in 2000 zijn ambt neer te leggen. Dat blijkt uit zijn geestelijk testament, dat het Vaticaan donderdag openbaar maakte. Daarin staat verder dat de kerkvorst graag in zijn geboorteland Polen wilde worden begraven. Uiteindelijk liet hij echter de kardinalen beslissen. Vrijdag wordt hij toch in Rome begraven.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

De paus schreef in 2000, het jaar waarin hij 80 werd, dat het wellicht tijd was om te overwegen zich terug te trekken als leider van de Rooms-Katholieke Kerk. "Ik hoop dat God mij helpt te begrijpen tot welk moment ik moet doorgaan met de taak waarvoor Hij mij op 16 oktober 1978 riep."

Aftreden

De paus leed in 2000 al jaren aan de ziekte van Parkinson en velen speculeerden over de vraag of hij tot zijn dood aan zou blijven. Hij besloot echter tot zijn laatste ademtocht door te zetten. In later jaren vergeleek hij de suggestie dat hij zou kunnen aftreden met de beschimping van Christus aan het kruis.

Twintig jaar

Uit het vijftien bladzijden tellend geestelijk testament, dat de paus over een periode van meer dan twintig jaar heeft opgesteld, valt af te leiden dat hij vooral aan het begin van zijn pontificaat een sterke voorkeur had voor een begrafenis in Polen. Hij wilde in ieder geval in de grond worden begraven en niet in een crypte worden bijgezet.

Crypte

Hij liet de uiteindelijke keuze van zijn laatste rustplaats aan het college van kardinalen. Dat besloot eerder deze week dat het lichaam van de kerkvorst niet naar Polen wordt overgebracht. Hij wordt, zoals vele pausen voor hem, begraven in de crypte onder de Sint Pieterskerk in Rome.

"Het is de vraag of de tijd niet is gekomen om te spreken met de bijbelse Simeon, "nunc dimittis" ("Nu laat u, Heer, uw dienaar in vrede heengaan"), schrijft de paus in het document, waarvan de pers acht pagina's in het Italiaans heeft ontvangen.

Koude oorlog

Het testament bestaat uit losse bladen, die in het Pools zijn geschreven op verschillende data. Het eerste is van 6 maart 1979. Johannes Paulus II dankt in zijn testament God voor het feit dat de Koude Oorlog niet is uitgelopen op een nucleaire strijd.

"Dankzij de goddelijke voorzienigheid is de Koude Oorlog verlopen zonder een gewelddadige nucleaire strijd", aldus de paus.

Karol Wojtyla, zoals hij heette voordat hij paus werd, geeft ten slotte aan dat hij geen materiële bezittingen "achterlaat". "Voor wat betreft de alledaagse voorwerpen die ik gebruik, vraag ik die te verdelen zoals passend wordt geacht", besluit de paus.

Geheime kardinaal

De naam van de geheime, zogenoemde 'in pectore'-kardinaal, die de paus in 2003 benoemde, staat volgens Simonis niet in het testament. Mogelijk woont de geheime kardinaal in een communistisch land en kan publicatie van zijn benoeming hem in problemen brengen.

Toestroom

Rome heeft de afgelopen dagen een ongekend grote toestroom van pelgrims en andere belangstellenden te verwerken gekregen. Volgens de gemeente Rome zijn al twee miljoen mensen in de 'eeuwige stad' aangekomen om de overleden paus de laatste eer te bewijzen.

De Italiaanse Burgerbescherming riep woensdagavond al op niet meer naar Rome te reizen. Niettemin arriveerden donderdag opnieuw tienduizenden mensen in de stad. Zij kunnen de uitvaartplechtigheid vrijdag op grote videoschermen volgen. Vaticaanstad zelf is veel te klein voor zo'n enorme toeloop van belangstellenden.

Glimp

Ook donderdag stonden voor de Sint Pieter, waar het lichaam van de kerkvorst ligt opgebaard, nog kilometerslange rijen. Enkele honderdduizenden mensen wilden nog een glimp van de paus opvangen. Donderdagavond werd de basiliek voor het publiek gesloten om de uitvaart van vrijdag voor te bereiden.

Vijanden

Ruim tweehonderd staatshoofden, regeringsleiders en andere hoogwaardigheidsbekleders zijn voor de uitvaart naar Rome gereisd. Onder hen zijn vele vertegenwoordigers van (voormalige) vijanden, zoals de Verenigde Staten en Iran, Israël en Syrië, en Zimbabwe en Groot-Brittannië. Ook Taiwan is vertegenwoordigd, tot grote woede van China, dat zelf al jaren op gespannen voet leeft met het Vaticaan.

Mede wegens de komst van zoveel wereldleiders, is Rome veranderd in een vesting. De binnenstad is volledig afgesloten voor autoverkeer. Het openbare leven komt vrijdag geheel stil te liggen. Scholen, kantoren en winkels blijven dicht. Ruim 6500 militairen en veiligheidsbeambten zijn ingezet om de uitvaartplechtigheid in goede banen te leiden.

Veiligheid

Het luchtruim boven Rome is afgesloten. AWACS-radarvliegtuigen van de NAVO patrouilleren boven de stad. In en rond de stad staan luchtdoelraketten opgesteld. Voor de kust patrouilleren Italiaanse marineschepen. Niet eerder was de uitvaart van een paus omgeven met zo veel veiligheidsmaatregelen.