ROTTERDAM - Minister-president Balkenende vindt dat Rotterdam zich met het islamdebat, dat de afgelopen maanden woedde in de stad, van zijn allersterkste kant heeft laten zien. Balkenende zei dat woensdagavond tijdens het door ongeveer duizend mensen bijgewoonde slotdebat in het World Trade Center.

Volgens hem kan de reeks discussieavonden in Rotterdam veel gemeenten in Nederland inspireren. Balkenende vond dat het islamdebat plaatshad in de sfeer van "samen problemen aanpakken". "Rotterdam, dat bent u. Of u het nu wilt of niet. U hoort bij elkaar, met alle verschillen die er zijn. Alleen al het Rotterdammer zijn, schept een band."

Ook islamoloog T. Ramadan noemde het islamdebat een goede zet. Hij wees erop dat Nederland is veranderd door de komst van moslims en dat het er nu om gaat migranten, die immers hebben geholpen bij de opbouw van het land, een plekje te geven in de gezamenlijke geschiedenis.

Volgens Ramadan is het belangrijk dat problemen niet met elkaar worden verward. Sociale problemen hebben volgens hem niets met de islam te maken. Los sociale problemen op en islamiseer niet, adviseerde hij het stadsbestuur.

Bouwstenen

De uitkomsten van het islamdebat gebruikt het college als bouwstenen voor het Rotterdams integratiebeleid. Zo vinden deelnemers aan het publieksdebat het belangrijk dat in het onderwijs aandacht wordt besteed aan omgaan met diversiteit en cultuurverschillen. Ook vinden ze dat de gemeente afspraken moet maken met werkgevers om meer moslims, vooral jongeren, aan het werk te helpen. "We zouden geen knip voor de neus waard zijn als we dit niet serieus zouden nemen", aldus wethouder Geluk (Integratie).

Openheid

Burgemeester Opstelten riep Rotterdammers op het debat in alle openheid voort te zetten. "De skyline van de stad is belangrijk. Maar de echte hoogte in de stad is de ooghoogte waarop gesprekken worden gevoerd. Kijk elkaar in de ogen, openheid dicht de kloof."

Sinds februari is tijdens het islamdebat gesproken over onderwerpen als vrouwenrechten, onderwijs, veiligheid en terreur en homoseksualiteit. Met de publieke debatten probeerde het stadsbestuur het wederzijds begrip tussen moslims en niet-moslims te vergroten. "Sinds de opkomst van Fortuyn zijn allerlei taboes doorbroken. Moslims die dachten geïntegreerd te zijn, voelen zich sinds de aanslagen van 2001 buitengesloten. Autochtonen voelen zich niet meer thuis in hun stad. Die gevoelens moet je kanaliseren", zei Geluk eerder.

Gemêleerd gezelschap

Er deden ongeveer 4000 Rotterdammers mee aan het islamdebat, een zeer gemêleerd gezelschap, aldus de gemeente. Mohammed Cheppih, directeur van de Moslim Wereld Liga Nederland, liet zich regelmatig horen, net als leden van de Arabisch-Europese Liga (AEL), jonge vrouwen, goed opgeleide autochtonen en vertegenwoordigers van belangenorganisaties.

Slotbijeenkomst

Bij de slotbijeenkomst was het zeer druk. Met Opstelten, Balkenende en commissaris van de koningin Fransen zat imam El Moumni op de eerste rij. In de zaal probeerde een handjevol aanhangers van extreemrechts met provoceren aandacht te krijgen. Ze praatten luid door sprekers heen en lieten hun afkeuring blijken als een bekende gast werd aangekondigd. Door tussenkomst van de beveiliging, die zich rond het groepje opstelde, werd een confrontatie voorkomen toen twee jongens zich zo ergerden dat ze het groepje opzochten.

'Eigen volk eerst'

Of de vele Rotterdamse allochtonen die er woensdag waren echt standpunten hebben uitgewisseld met witte Rotterdammers uit de oude volkswijken, blijft de vraag. Net als bijna alle voorgaande avonden was woensdag ook een hardcore Fortuyn-fan er weer. Hij wilde niet meepraten, aan de zijlijn toonde hij zijn t-shirt met de opdruk 'Eigen volk eerst'.