DEN HAAG - De gekozen burgemeester zal in een deel van de gemeenten in 2006 worden ingevoerd en in de rest in 2010. Slechts een "in aantal beperkt grote gemeenten" komt volgend jaar aan de beurt en het overgrote deel in 2010. Maar gemeenten die dat zelf willen mogen volgend jaar al meedoen.

Minister De Graaf voor Bestuurlijke Vernieuwing heeft dat dinsdag in de Eerste Kamer gezegd. Hij hoopt daarmee tegemoet te komen aan "zwaarwegende" bezwaren bij de PvdA. Die fractie heeft De Graaf nodig om een grondwetswijziging, vereist om tot een gekozen burgemeester te komen, door de senaat te krijgen.

Problemen

Het kabinet wilde aanvankelijk in alle gemeenten volgend jaar burgemeestersverkiezingen houden. De PvdA-senatoren vreesden echter dat een te snelle invoering gemeenten voor problemen zou plaatsen. Overigens leefde dat bezwaar ook bij de regeringspartijen CDA en VVD in de Tweede Kamer.

Ook De Graaf erkende in het debat dat vooral kleine gemeenten nog moeite hebben met de vorige bestuurlijke vernieuwing: de striktere scheiding tussen gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders.

Verantwoord

De Graaf zei dinsdag het "zonder meer verantwoord" te achten dat de gekozen burgemeester volgend jaar in grote gemeenten wordt ingevoerd. Voorwaarde is wel dat de wetgeving op tijd wordt behandeld. Het kabinet streeft ernaar die in de zomer af te ronden.

De Eerste Kamer spreekt dinsdag over de grondwetswijziging die nodig is om de gekozen burgemeester mogelijk te maken. Nu staat nog in de grondwet dat de Kroon de burgemeester benoemt. De Graaf onderstreepte in het debat dat de Eerste Kamer de wijziging van de grondwet niet moet verwarren met de wetgeving die later volgt om de burgemeester te kunnen kiezen.

Beoordelen

De senatoren moeten volgens hem de grondwetswijziging "op haar eigen merites beoordelen". "Ik respecteer alle afwegingen die ieder voor zich wil maken, maar we moeten de zaken staatsrechtelijk uit elkaar houden".

De Graaf probeerde ook de ongerustheid bij de PvdA weg te nemen over de bevoegdheden die de gekozen burgmeester over de politie krijgt. PvdA-senator Van Thijn had eerder op de dag garanties geëist dat de gekozen burgemeester het beheer over de politie houdt. De sociaal-democraten vrezen dat de uitkomst van de komende evaluatie van het politiebestel zal zijn dat de burgemeester zijn beheerstaken zal verliezen.

Te kort

De Graaf zei niet op deze evaluatie vooruit te kunnen lopen, maar verzekerde de PvdA dat als er al iets zal veranderen in het beheer over de politie, dat in deze kabinetsperiode niet meer tot wetgeving zal leiden. "Daarvoor is de tijd gewoon te kort."

PvdA-fractieleider Noten zei tijdens een schorsing van het debat dat De Graaf "prima zijn best heeft gedaan" om de PvdA tegemoet te komen. Of de toezeggingen voldoende zijn, wilde hij niet zeggen. De PvdA gaat zich eerst beraden. Noten heeft geen aanwijzing dat de fractie niet op één lijn zit.