DEN HAAG - Omdat de vier jonge mannen samen waren, heeft het zover kunnen komen dat zij stukken stoeptegel vanaf een viaduct in Rijswijk op de rijbaan van de A4 gooiden, waardoor een Udense om het leven kwam. Daarvan is de officier van justitie overtuigd, zei zij vrijdag. De rechtbank in Den Haag maakt dinsdag bekend of het viertal verdachten voor observatie naar het Pieter Baan Centrum (PBC) moeten.

Tijdens een pro forma-zitting over de zaak van de vermeende stenengooiers van 18, 19 en 22 jaar oud, werd bekend dat onder meer de forensisch-psychiatrische dienst (FPD) in Den Haag adviseert hen te laten observeren. Om er achter te komen welke groepsprocessen er speelden en wat voor invloed die hebben gehad op het gedrag van de individuen.

Allerlei rottigheid

"Al deze jongeren hadden op zichzelf nooit zoiets gedaan", stelde de aanklager. Onder druk van de groep haalden de verdachten volgens haar op de avond van 9 januari "allerlei rottigheid" uit, met als climax de stenen die op de snelweg terechtkwamen.

De advocaten van de Rijswijkers zijn het niet eens met de lezing van het Openbaar Ministerie (OM). Voor geen van de verdachten geldt dat zij ernstige geestelijke stoornissen hebben, wat volgens hen een voorwaarde is om in het PBC te worden opgenomen. Verder vragen ze zich af of deze zaak wel zo bijzonder is, wat betreft groepsdruk. "Moet je dan niet altijd tot observatie overgaan, als een misdrijf door meerdere personen is gepleegd?"

Groepsdynamiek

Overigens vinden de advocaten ook dat een dergelijk onderzoek momenteel niet meer relevant is. Sinds het dodelijke incident staan niet alle verdachten nog op goede voet met elkaar. Een van hen voelt zich bijvoorbeeld bedreigd door een van de anderen. Als de groepsdynamiek nog bestaat, dan is die nu wezenlijk anders geworden.

Zak puin

Voordat op 9 januari een stuk stoeptegel door de voorruit van de auto van de 30-jarige vrouw uit Uden sloeg, lieten de mannen waarschijnlijk al een zak puin vanaf een ander viaduct bij Rijswijk vallen. Ze raakten daarmee een vrachtwagen. De chauffeur kwam met de schrik vrij. Verder zouden ze de betonnen voet van een verkeersbord midden op een weg hebben gezet. Het OM: "Geen snelweg, maar toch".

Distantiëren

Justitie legt de Rijswijkers alle vier poging tot doodslag en het medeplegen van moord ten laste. Slechts twee van hen zouden een stuk steen hebben laten vallen, de anderen zaten in een auto te wachten. Het OM vindt ze allemaal verantwoordelijk, want "ze hadden zich makkelijk kunnen distantiëren". De verdachten blijven in voorlopige hechtenis.