AMSTERDAM - Zes jaar gevangenisstraf. Dat is de sanctie die de rechtbank in Amsterdam donderdag heeft uitgesproken tegen twaalf van de vijftien Limburgse Hells Angels, zogeheten Nomads, die door justitie worden verdacht van de moord op drie van hun clubgenoten, in februari van het vorig jaar.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

Moord met voorbedachten rade kon volgens de rechtbank niet bewezen worden. Officier van justitie G. Oldekamp had daar op ingezet en tegen veertien van de vijftien verdachten een levenslange gevangenisstraf geëist. Hij tekent beroep aan tegen de vonnissen.

Veroordeling

Van doodslag (het doden zonder vooropgezet plan) is volgens de rechtbank wel sprake geweest. Toch kon dit ten aanzien van de slachtoffers Cor Pijnenburg (33) en Serge Wagener (34) niet leiden tot een veroordeling, omdat onduidelijk is gebleven wie dit tweetal heeft doodgeschoten.

De Nomads hebben gezwegen of gelogen over de gang van zaken op de avond van het dodelijke geweld, zo stelde de rechtbank vast.

Hogere straf

Drie van de vijftien Nomads gaan geheel vrijuit, omdat zij niet bij de schietpartij aanwezig zijn geweest. Drie van de twaalf veroordeelden kregen een hogere straf dan zes jaar, in verband met drugs- en wapenbezit en het onder dwang houden van kroongetuige A.D.

De verklaringen die de veelbesproken D. heeft afgelegd ten nadele van de Nomads, heeft de rechtbank overigens buiten beschouwing gelaten.

Waarom

Aanklager Oldekamp heeft altijd betoogd dat de drie slachoffers zijn geliquideerd in de 'meetingroom' op de eerste verdieping van het Nomads-clubhuis in Oirsbeek, na een daartoe strekkend, gezamenlijk genomen clubbesluit. Waarom het drietal dood moest, heeft Oldekamp in het midden gelaten.

Moeilijk

Volgens de rechtbank is het anders gegaan. Een vooropgezet plan tot moord is onaannemelijk, aldus het rechtscollege. Wat wèl boven iedere twijfel verheven is, is dat slachtoffer Paul de Vries (54), de toenmalige 'president' van de Nomads, moeilijk lag binnen de gelederen van de club.

Zijn soms extreem criminele gedrag leidde tot problemen voor de club, maar daarop was hij niet aan te spreken, zo hebben enkele verdachten in het vooronderzoek verklaard. De Vries "was een hevige bron van ergernis", aldus de rechtbank.

Confrontatie

Uit die gegevens leidt de rechtbank af dat er tijdens de clubvergadering van 11 februari een onvoorziene ruzie is ontstaan tussen De Vries en andere Nomads. Wagener en Pijnenburg hebben De Vries in die confrontatie bijgestaan en hebben dat, nadat de situatie volledig uit hand was gelopen, met de dood moeten bekopen. De Vries is daarop in kennelijke doodsangst het raam uit gesprongen.

Onmogelijk

Onduidelijk is wie Pijnenburg en Wagener hebben doodgeschoten, aldus de rechtbank. Een veroordeling kan dan alleen maar volgen als alle aanwezigen in de vergaderruimte als mededaders kunnen worden beschouwd. Dat is onmogelijk, vindt het rechtscollege, want degenen die niet hebben geschoten hebben geen tijd en gelegenheid gehad zich van het geweld te distantiëren.

Allen veroordelen

Dan rest slechts vrijspraak voor allen. "Uiterst onbevredigend", vinden ook de rechters. "Maar de rechtbank kan niet anders", noteert het college in het vonnis. "De enige methode om de schutters achter de tralies te krijgen, is alle verdachten die in de meetingroom waren te veroordelen. Dan is zeker dat de dader of daders gepakt zijn.

Maar dan staat ook vast dat mogelijk personen, die part noch deel aan het gebeuren hebben, worden veroordeeld en dat zou niet terecht zijn. Aanvaard moet worden dat schuldigen de dans ontspringen om daarmee te bereiken dat onschuldigen niet ten onrechte in het gevang komen. Dit is een hoge prijs, maar die moet betaald worden."

Sprong

In het geval van Paul de Vries hebben de verdachten wèl de gelegenheid gehad zich aan het geweld te onttrekken. Volgens de rechtbank staat vast dat hij na zijn sprong uit het raam nog leefde. Dit is door een ooggetuige waargenomen.

Schuldig

De Vries is teruggebracht naar de meetingroom en daar doodgeschoten. Degenen die niet achter hem zijn aangegaan dan wel hebben doodgeschoten, hadden dit kunnen voorkomen, vindt de rechtbank. Dat maakt hem schuldig aan het medeplegen van doodslag.

De rechtbank sluit niet uit dat niet iedere aanwezige Nomad het met de gang van zaken eens was of er moeite mee had. "Maar dit neemt niet weg dat zij voor de club hebben gekozen. Op zichzelf neemt de rechtbank hen deze keuze niet kwalijk, maar zij moeten hun verantwoordelijkheid dan wel aanvaarden."

Alles of niets

Het uitvoerige vonnis kwam voor alle betrokkenen als een verrassing. De verwachting was 'alles of niets'. De opvolger als Nomads-president van Paul de Vries, P.S., draaide zich naar de publieke tribune en stak, zijn handen geboeid, zijn beide duimen op naar zijn vader. S.' raadsman, J. Boksem, noemde het vonnis een "heel zorgvuldig, overwogen oordeel."

Advocaat N. Meijering sprak van "een geniale middenweg". Een weg waar hij het overigens niet mee eens is, want de raadsman heeft, evenals zijn collega's, vrijspraak bepleit.

Onbeantwoord

Het Openbaar Ministerie (OM) vindt dat de rechtbank "te veel ingewikelde vraagstukken" onbeantwoord heeft gelaten. De vrijspraken van moord dan wel doodslag inzake Wagener en Pijnenburg acht het OM "onverteerbaar". Wat het OM in elk geval heeft bereikt, is dat het gros van de verdachten achter slot en grendel blijft.

Het OM en de nationale recherche hebben, tot aan de behandeling van het hoger beroep, tijd om verder onderzoek te doen en de zaak harder te maken.