DEN HAAG - De PvdA stemt niet in met de missie van 'special forces' in Afghanistan. De partij liet zich donderdagavond niet overtuigen door de ministers Bot (Buitenlandse Zaken) en Kamp (Defensie).

Een Kamermeerderheid van CDA, VVD, LPF, D66, christenunie en SGP is voor de missie.

Internationaal recht

De PvdA kan niet instemmen, omdat de missie "een breuk is met de Nederlandse traditie om altijd te opereren binnen het internationaal recht", aldus PvdA-Kamerlid Koenders. Hij kreeg naar eigen zeggen onvoldoende garanties van het kabinet dat als Nederlandse militairen betrokken zijn bij arrestaties, gevangenen niet zullen worden gemarteld in Guantánamo Bay of andere Amerikaanse gevangenissen.

Tegen

Ook GroenLinks en de SP waren tegen. De Kamer moest ook instemmen met het sturen van vier F16's voor de veiligheidsmacht ISAF in Afghanistan. Hier was alleen de SP op tegen.

Commando's

Ondanks het feit dat de PvdA de operatie niet steunt, zullen binnenkort 165 commando's en mariniers en 85 man luchtmachtpersoneel met vier transporthelikopters vertrekken naar Afghanistan.

Ze zullen daar gedurende een jaar onder leiding van de Amerikanen jagen op terroristen van Al-Qaeda en resten van het voormalige Taliban-regime. De operatie heet Enduring Freedom en werd ingesteld na de terroristische aanslagen van 11 september 2001.

Guantánamo Bay

De PvdA bleef donderdag problemen houden met het lot van gevangenen op de Amerikaanse basis Guantánamo Bay op Cuba. Minister Bot zegde in het debat toe dat hij er bij de Verenigde Staten op zal blijven aandringen dat gevangenen volgens de Geneefse Conventie worden behandeld. Het door de Amerikanen gebruikte begrip 'onwettige strijders' erkent Nederland niet, aldus Bot.

Contact

De minister zei ook dat de Amerikaanse onderminister Wolfowitz van Defensie hem onlangs nog toezegde dat Amerikaanse experts met Nederlandse deskundigen contact zullen hebben over Guantánamo Bay. Volgens Bot zijn dergelijke contacten een primeur in de verhouding tussen de VS en Europa.

Wankel

Maar voor de PvdA was dat niet genoeg. Koenders kreeg met de antwoorden van Bot niet de gewenste zekerheid die zijn fractie nodig had. Hij noemde de rechtsbasis voor de missie wankel. Ook had hij er geen vertrouwen in dat een zaak als met marinier Eric O. zich niet kan herhalen in Afghanistan.

Pijnlijk

Minister Bot zei na afloop van het debat dat hij wist van de interne strijd binnen de PvdA-fractie en dat Koenders in een vervelend pakket zat. "Ik begrijp het dilemma van de PvdA en respecteer dat." Minister Kamp noemde het pijnlijk dat het het kabinet niet was gelukt de steun van de PvdA te verwerven. "Maar het was nog erger geweest als we geen bijdrage hadden kunnen leveren in strijd tegen het terrorisme."

Nadruk

VVD en LPF maakten in het debat duidelijk dat voor hen de nadruk ligt op de slachtoffers van het terrorisme en de militairen. "De VVD-fractie heeft verdachten liever in Guantánamo Bay dan in het Laakkwartier", zo verwoordde het liberale Kamerlid Van Baalen het gevoel van zijn fractie.

Op dit moment zijn al ruim driehonderd Nederlandse militairen in Afghanistan actief. Zij doen mee aan de internationale veiligheidsmacht ISAF. In totaal zijn momenteel 2320 Nederlandse militairen uitgezonden, onder wie nog ongeveer 1500 in Irak en ruim vierhonderd in Bosnië.