DAMASCUS - De internationale gemeenschap heeft zaterdag met scepsis en ontevredenheid gereageerd op de aankondiging van de Syrische president Bashar al-Assad dat Syrië zijn troepen in Libanon verplaatst naar de Bekaa-vallei, in het oosten van het land. Onder meer de Libanese oppositie, de Verenigde Staten en Israël lieten weten dat zij Assads beloften niet ver genoeg vinden gaan.

Volgens Assad gaat het om de eerste stap in een gefaseerd proces van totale terugtrekking. Een tijdschema noemde hij echter niet. Ook zei hij niets over de Syrische inlichtingendienst, waarvan de internationale gemeenschap heeft gezegd dat die ook moet vertrekken. Damascus had bovendien al eerder aangekondigd zijn troepen naar de Bekaa-vallei te zullen verplaatsen, maar dat is tot nu toe nog niet gebeurd.

Burgeroorlog

Syrië heeft circa 14.000 militairen in Libanon. Die zijn in de jaren zeventig gestuurd om een einde te maken aan de burgeroorlog die in het land woedde. Van de aanvankelijke troepenmacht van ruim 35.000 militairen heeft Syrië het grootste deel al onder zware internationale druk teruggetrokken.

Verplichtingen

In zijn toespraak zei Assad dat Syrië met de geleidelijke terugtrekking voldoet aan zijn verplichtingen volgens het vredesakkoord van Taif, gesloten in 1989, en resolutie 1559 van de VN-Veiligheidsraad. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet in een reactie echter weten dat daarvan pas sprake is als Syrië zich volledig heeft teruggetrokken uit Libanon.

In het Taif-vredesakkoord, waarmee een einde kwam aan de Libanese burgeroorlog, beloofde Syrië al zijn troepen uit Libanon te halen. In resolutie 1559, die er vorig jaar op initiatief van Frankrijk en de Verenigde Staten kwam, worden alle buitenlandse troepen opgeroepen Libanon te verlaten, zonder dat Syrië bij naam wordt genoemd.

Reacties

In Libanon zelf is verdeeld gereageerd op de beloftes van Assad. Druzenleider Walid Jumblatt sprak van een "positieve stap", ondanks het ontbreken van een tijdschema. De Libanese oud-president Amin Gemayel noemde de geleidelijke terugtrekking "een onacceptabel voorstel. "We willen geen terugtrekking tot de grens, maar tot over de grens."

De Israëlische vice-premier Shimon Peres sprak in een eerste reactie van een "uitvluchtpoging" van de Syrische president. Volgens hem wordt zo niet voldaan aan de internationale eis van een volledige terugtrekking. Ook premier Ariel Sharon noemde Assads toezeggingen "onvoldoende" in een gesprek met het dagblad Haaretz.

Demonstranten

In het centrum van de Libanese hoofdstad Beiroet reageerden duizenden demonstranten uitzinnig van vreugde op Assads aankondiging van een geleidelijke terugtrekking. Zij hadden zich zaterdagmiddag verzameld op het Plein van de Martelaren, in afwachting van Assads rede. Zij volgden de toespraak op grote beeldschermen, zwaaiend met Libanese vlaggen.

Vergelijkbare massale protestacties leidden maandag tot de val van de pro-Syrische regering van premier Omar Karami. Die was na de moord op oud-premier Rafik al-Hariri zwaar onder vuur komen te liggen. Veel Libanezen vermoeden dat Syrië achter de aanslag op de populaire politicus zat, hoewel Damascus dat ten stelligste ontkent.

Assad zei verder dat hij met de Libanese president Lahoud heeft afgesproken om volgende week samen te komen om het terugtrekkingsplan goed te keuren. Die ontmoeting vindt maandag plaats in Damascus, zo hebben Libanese functionarissen inmiddels bevestigd.