Het is over een paar jaar niet meer zeker dat we altijd elektriciteit hebben. De systemen voor onze energievoorziening worden steeds complexer, waardoor ze ook kwetsbaarder worden voor cyberaanvallen.

Daarmee groeit het gevaar van uitval, waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving donderdag in een rapport over digitalisering. Ook zonder een cyberaanval kan een klein probleem grote gevolgen hebben, staat in het rapport. Het planbureau wil dat de overheid ingrijpt, omdat een omvangrijke stroomstoring zelfs de samenleving kan ontwrichten.

Woensdag waarschuwde het cybersecuritybedrijf Symantec nog dat hackers zijn binnengedrongen bij verschillende energiecentrales in de VS en Europa. De hackers lijken gelieerd te zijn aan een overheid en zouden hun controle over de systemen kunnen gebruiken om op bepaalde momenten de stroom uit te laten vallen.

Digitalisering

Het planbureau denkt dat digitalisering het leven makkelijker kan maken, maar ook kan leiden tot een tweedeling in de samenleving. Sommige mensen zullen de boot missen, bijvoorbeeld omdat ze te oud zijn of te slecht zijn opgeleid. Het verschil tussen hen zal groter worden.

In die nieuwe samenleving kan ook de privacy van burgers in het geding komen, waarschuwt het rapport. Steeds meer bedrijven verzamelen steeds meer gegevens van steeds meer mensen. Overheden maken daar wel regels voor, maar lopen daarbij vaak achter de feiten aan. De grote techbedrijven kunnen de gaten in de regels vinden. en de overheid moet daarom meer ICT-kennis in huis krijgen.

Het planbureau wil dat politiek en samenleving nadenken over ''wat we echt belangrijk vinden'', zoals ''privacy, toegankelijkheid, bereikbaarheid, rechtszekerheid''. De overheid kan de ontwikkelingen stimuleren en afremmen als dat nodig is. De onderzoekers benadrukken dat te veel regelgeving ook niet goed is, omdat experimenteren, uitproberen, verbeelding en creativiteit de samenleving vooruit kunnen helpen.