Intern VN-rapport vernietigend over Lubbers

LONDEN - Een intern onderzoek van de Verenigde Naties naar Unhcr-topman Ruud Lubbers oordeelde vorig jaar vernietigend over het optreden van de Nederlandse ex-premier. De 65-jarige Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen maakte zich volgens het Bureau voor Intern Toezicht (OIOS) schuldig aan seksuele intimidatie en machtsmisbruik. Klachten van anonieme medewerksters "duiden op een patroon van seksuele kwelling door Lubbers".

Dat heeft de Britse krant The Independent, die als eerste inzicht heeft gekregen in het geheime rapport, vrijdag gemeld. In het verslag van mei 2004 staan naast details over de aanklacht, die een 51-jarige medewerkster van de VN-vluchtelingenorganisatie in april van dat jaar tegen Lubbers indiende, anonieme beschuldigingen van andere vrouwen.

Kofi Annan

VN-secretaris-generaal Kofi Annan liet zijn onderdirecteur na overleg met juridische experts in juli vrijuit gaan. De beschuldiging over "ongewenst fysiek contact" viel volgens de hoogste VN-baas niet te bewijzen. Wel kreeg Lubbers, die seksuele intimidatie altijd heeft ontkend, van Annan een berisping.

Kruis

De klaagster, een Amerikaanse, stelde volgens The Independent tegen de onderzoekers dat Lubbers na een vergadering in Genève op 18 december 2003 zijn handen op haar heupen plaatse, haar van achter tegen zich aantrok en korte tijd zijn kruis tegen haar achterste duwde.

Volgens het OIOS-rapport probeerde Lubbers vervolgens de uitkomst van het onderzoek te beïnvloeden. De oud-CDA-leider "misbruikte zijn gezag als hoge commissaris door zijn intense, diepgaande en intimiderende pogingen de uitkomst van het onderzoek te beïnvloeden". Zo verstuurde Lubbers intern een vernietigende brief over de klaagster, benaderde hij getuigen persoonlijk en nam hij een advocaat in de arm die moest zorgen dat de kwestie binnenskamers bleef.

Seksuele intimidatie

Medewerkers van het interne toezichtsbureau spraken tijdens het onderzoek naar nu blijkt nog met vier andere vrouwen die klaagden over seksuele intimidatie. Zij wilden uit vrees voor "vergelding en publieke vernedering" alleen anoniem aan het onderzoek meedoen en dienden uiteindelijk geen officiële klacht in.

De eerste van deze klaagsters, in het rapport aangeduid als Mevrouw A, vertelde dat ze eens in Lubbers huis was uitgenodigd voor een werkbespreking met collega's. In plaats daarvan bleek Lubbers alleen te zijn, praatte hij uitsluitend over persoonlijke zaken en betastte de Nederlandse ex-politicus haar "op seksuele wijze". Bang geworden ontvluchtte de vrouw daarop het huis.

Geschokt

De tweede Unhcr-medewerkster stelde dat Lubbers haar had vastgepakt en omhelsd, waarbij hij zijn lichaam tegen haar had aangedrukt. Geschokt en verward had zij hem daarop weggeduwd, aldus het rapport.

'Mevrouw C.' vertelde dat Lubbers eens had geprobeerd haar te betasten, waarna zij had gedreigd hem te slaan als hij het nog eens zou proberen. De vierde klaagster zei dat Lubbers ongewenste avances maakte en haar vroeg naar zijn hotel te komen. Volgens deze 'mevrouw D.' voelde Lubbers zich eenzaam.

Geheim

In een reactie aan The Independent zegt Lubbers dat het OIOS-rapport geheim was en zo had moeten blijven. De officieel ingediende klacht is nooit bewezen, aldus Lubbers. Van de andere vier klachten zegt hij slechts van een geval details ontvangen te hebben en dat "kwam op geen enkele wijze neer op seksuele intimidatie". Het is volgens Lubbers "duidelijk" dat Annan zijn verweer "overtuigend" vond, "en de aantijgingen en de beschuldigingen van het OIOS ongegrond".

Annan tikte Lubbers in juli wel op de vingers over de manier waarop hij tijdens het onderzoek met medewerkers omging. De staf van de Unhcr heeft het recht klachten in te dienen "over elke vorm van wangedrag en moet worden beschermd tegen elke represaille of vergelding tegen hen", aldus de VN-chef.

Tip de redactie