SARAJEVO - Premier Kok is dinsdag in gezelschap van minister Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking) begonnen aan een driedaags bezoek aan Bosnië-Herzegovina. Met zijn reis, die tot de landing op het vliegveld bij Sarajevo streng geheim was gehouden, geeft Kok invulling aan zijn voornemen nog een keer als premier de voor Nederland zo beladen voormalige moslimenclave Srebrenica te bezoeken.

Het Bosnisch-Servische leger liep de moslimenclave Srebrenica in onder de voet, ondanks de aanwezigheid van Nederlandse VN-militairen (Dutchbat). Sinds de val zijn zeker 7000 moslimmannen verdwenen.

Het zal voor Kok geen eenvoudige klus worden, verwacht een ingewijde op Buitenlandse Zaken. De premier spreekt dinsdag en woensdag uitvoerig met organisaties van nabestaanden zoals de Moeders van Srebrenica en Zepa, de Vrouwen van Srebrenica en de Organisatie van Gezinnen van gesneuvelde Soldaten.

De emoties kunnen in gesprekken met nabestaanden van de in juli 1995 door het Bosnisch-Servische leger vermoorde moslims gemakkelijk oplopen. Vooral omdat de moeders menen dat Dutchbat heeft gefaald bij de bescherming van moslims. Zij vinden dat Nederland daarvoor zijn excuses moet maken.

Betrokkenheid

Het bezoek aan Bosnië staat in het teken van het tonen van de betrokkenheid van de minister-president bij de nabestaanden van de genocide die in juli 1995 plaatsvond in Srebrenica, blijkt uit een verklaring.

Het bezoek moet volgens de woordvoerder van Kok echter nadrukkelijk niet worden gezien als een excuusreis, zoals de Belgische premier Verhofstadt die twee jaar geleden in Rwanda maakte.

De Belgische premier bood toen het Rwandese volk excuses aan voor de Belgische verantwoordelijkheid bij de volkerenmoord in . Voor premier Kok is er voor de moordpartij op meer dan 7000 moslims maar één hoofdverantwoordelijk, en dat is de voormalige Bosnisch-Servische generaal Mladic.

Programma

De eerste dag van het bezoek blijft de Nederlandse delegatie in Sarajevo. Voorafgaande aan het gesprek met de nabestaandenorganisaties, ontmoet Kok onder anderen de voorzitter van het Staatspresidium, Beriz Belkic, de voorzitter van de ministerraad, Dragan Mikerevic, en de minister voor Vluchtelingen en Mensenrechten, Kresmir Zubak.

Woensdag brengt Kok per helikopter een bezoek aan de SFOR-basis in Tuzla en bekijkt hij een huisvestingsproject in Solina. De lunch is gereserveerd voor een uitvoerig gesprek met Srebrenica-organisaties, georganiseerd in het therapeutisch centrum 'Vive Zene' in Tuzla. Het centrum is gespecialiseerd in psycho-sociale hulp aan vrouwen en kinderen van omgekomen moslims.

In de middag bezoekt de premier de Internationale Commissie voor Vermiste Personen, inclusief het identificatie-onderzoekslaboratorium en het identificatie-coördinatiecentrum.

Srebrenica

De derde en laatste dag speelt zich geheel in Srebrenica af en begint met een ontmoeting met burgemeester Sefket Hafizovic en loco-burgemeester mevrouw Mika Rantic. Vervolgens wandelt de delegatie van het gemeentehuis naar het gemeenschapscentrum Dom Kultura, waar een bijeenkomst is gepland met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en niet-overheidsgebonden hulporganisaties (ngo's).

In de middag heeft Kok een gesprek met drie Bosnische en drie Servische gezinnen die met Nederlandse hulp terugkeren naar hun huizen in en rond Srebrenica. Hij sluit zijn bezoek af met een kranslegging bij het Potocari Monument, in de buurt van de voormalige basis van de Nederlandse Dutchbat-eenheid.

/DOSSIERVal Paars II