PARIJS - Bij de eerste ronde van de parlementsverkiezingen in Frankrijk hebben de rechtse partijen zondag een flinke winst geboekt. Links levert in en extreem-rechts heeft minder stemmen gehaald dan eerder werd verwacht. De opkomst was zondag met circa procent extreem laag.

Peilingen bij de uitgangen van de stembureau's wijzen erop dat de rechtse partijen die zich voor de verkiezingen in een blok achter president Chirac hebben geschaard, zo'n 43,1 procent van de stemmen hebben gekregen. Dat is bijna 7 procent meer dan bij de eerste ronde van de vorige verkiezingen in 1997.

Frankrijk heeft een districtenstelsel en volgens de peilingen zou de rechtse coalitie tussen de 380 en 450 van de in totaal 577 zetels in het Franse parlement kunnen krijgen. Dan moeten de goede resultaten die rechts zondag heeft geboekt, wel worden geëvenaard in de tweede ronde die over een week, op 16 juni, wordt gehouden.

De winst van rechts betekent een definitief einde aan de zogenoemde 'cohabitation', waarbij een rechtse president, in dit geval Chirac, moest samenwerken met een linkse regering. Chirac had voor de stembusgang om een 'duidelijke meerderheid' gevraagd, en die lijkt hij ook te hebben gekregen.

Links kan volgens de peilingen rekenen op 36,1 procent van de stemmen. In 1997 was dat nog 44 procent. Het aantal 'linkse' zetels in de Assemblée Nationale zou tussen de 135 en 175 kunnen gaan bedragen.

De kandidaten die in de eerste ronde 12,5 procent of meer van de geregistreerde kiezers achter zich hebben gekregen, kunnen het in de tweede ronde tegen elkaar opnemen. Kandidaten die in de eerste ronde een absolute meerderheid krijgen, zijn direct gekozen. Zondagavond waren dat 43 mensen. Onder hen zijn vier minsters, de Robia, Gaymard, Mattei en Fillon, uit het kabinet van de huidige premier Raffarin.

Het extreem-rechtse Front National heeft volgens de peilingen geen winst geboekt. Met 11,5 procent kreeg het Front minder stemmen dan verwacht. Bij de vorige verkiezingen was dat nog 15 procent. Volgens de peilingen zullen er slechts in een dertigtal kiesdistricten kandidaten van het Front doordringen tot de tweede ronde. Het Front zou kans maken op twee of drie zetels in het parlement. Bij de stembusgang in 1997 kwam er een FN'er in het parlement, maar hij moest aftreden na een schandaal over campagne-financiering.

De Franse communisten moeten waarschijnlijk ook rekening houden met een zwaar verlies. Volgens de peilingen heeft de PCF tussen de en 5,4 procent van de stemmen gekregen. Vijf jaar geleden was dat nog bijna 10 procent. Nu heeft de PCF nog 33 afgevaardigden in het parlement. Dat zouden er twaalf tot achttien kunnen worden.

Weinig animo

De Fransen toonden uitzonderlijk weinig animo bij de verkiezingen van zondag. Tussen de 36 en 38 procent van de kiezers bleef thuis. Zowel rechts als links heeft opgeroepen om in de tweede ronde wel te gaan stemmen. De rechtse premier Raffarin zei te hopen dat er op 16 juni een 'grotere mobilisatie' van de kiezers zou zijn.

Bij blijvende winst in de tweede ronde, zal Raffarin zijn regering voort kunnen zetten. "Wij zullen alle beloftes die de president tijdens zijn campagne heeft gedaan, waarmaken", beloofde Raffarin zondag. De premier en zijn ploeg traden aan nadat de linkse premier Jospin bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in april, minder stemmen haalde dan de extreem-rechtse kandidaat Le Pen. Jospin trad vervolgens af.

Ook de voormalige Franse minister van Financiën Laurent Fabius, die sprak voor de verslagen linkse partijen, riep de thuisblijvers op om volgende week wel te gaan stemmem. "Het kost vijf minuten, en dan is het voor vijf jaar", aldus Fabius. Andere linkse woordvoerders lieten weten dat met een dergelijke lage opkomst in de eerste ronde, volgende week zondag juist nog 'van alles mogelijk is'.

/NIEUWSLe Pen hoopt op nieuwe stunt (video)