Proces tegen Mohammed B. van start (video)

AMSTERDAM - Het Openbaar Ministerie vermoedt dat Mohammed B. hulp van anderen heeft gehad. Dat zei officier van justitie F. van Straelen woensdag tijdens de pro forma-zitting over de moord op filmmaker Theo van Gogh. Verder heeft de rechtbank woensdag besloten dat B. psychisch moet worden onderzocht in het Pieter Baan Centrum.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Als ondersteuning voor dit vermoeden zijn onder meer twee fragmenten van door de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) afgeluisterde gesprekken in de Antheunisstraat in Den Haag. Daar werden in november met veel moeite twee vermoedelijke leden van de zogenoemde Hofstadgroep aangehouden.

In het eerste gesprek werd gesproken dat "wij een lam hebben afgeslacht." Dit zal volgens een van de afgeluisterden voortaan de straf zijn voor iedereen in dit land die de islam beledigt. Uit een tweede conversatie blijkt er onder meer gezegd te zijn: "Wij zijn het groepje van Mohammed B."

Ook uit verklaringen van getuigen valt op te maken dat er mogelijk ook nog anderen dan B. met de moord op Van Gogh te maken hebben. Het onderzoek hiernaar is nog in volle gang, liet van Straelen weten.

Rust

Van Straelen vond het opvallend dat B. zowel tijdens de moord als tijdens het vuurgevecht met de politie een grote mate van rust uitstraalde. Van Straelen betuigde in zijn inleiding van de zaak zijn medeleven aan de aanwezige familie van Theo van Gogh.

De aanklager beschouwt de moord op de cineast als een katalisator die de tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen vergroot. "Terrorisme is in ons land een realiteit", concludeerde hij.

Hofstadgroep

Het onderzoek naar de zogenoemde Hofstadgroep en deze zaak zal dat laten zien, denkt Van Straelen. Er zitten nu in totaal twaalf verdachten in voorlopige hechtenis wegens betrokkenheid bij deze vermoedelijke terroristische organisatie De Hofstadgroep, die aanslagen in Nederland zou voorbereiden.

Het beeld dat nu oprijst, stelt Van Straelen, is dat jonge mensen zich willens en wetens buiten de maatschappij plaatsen. Hij noemde dat "een heiloze weg". Hij hoopt dat dit strafproces dat ook zal aantonen.

Kalm en weloverwogen

"Mohammed B. deed alles kalm en weloverwogen. Hij heeft geen enkele poging gedaan om weg te komen", vertelt Van Straelen. De aanklager is ervan overtuigd dat B. ter plaatse door de politie wilde worden doodgeschoten. Hij heeft een paar keer zijn pistool moeten herladen. B. heeft veel moeten oefenen om het zo snel te kunnen, constateert de officier van justitie.

Genade

Er zijn heel veel getuigen van de moord. Uit hun verklaringen maakt justitie op dat nadat Van Gogh in elkaar was gezakt en om genade smeekte, B. nog enkele keren op hem schoot op een halve meter afstand en hem schopte. Daarna knielde B. naast het lichaam van de filmmaker neer, nadat hij een kapmes had gepakt. Daarmee sneed hij de keel van Van Gogh door. Volgens het NFI heeft hij daarbij minstens vier zagende bewegingen gemaakt.

Brief

Na het doorsnijden van de keel, stak B. het kapmes in het lichaam van zijn slachtoffer, pakte de dreigbrief voor Hirsi Ali en prikte die met een dun fileermes op het lichaam van Van Gogh.

Verantwoordelijk

Mohammed B. wil volledig verantwoordelijk worden gehouden voor de moord op Theo van Gogh. Hij wil niets weten van verminderde toerekeningsvatbaarheid. Dat liet zijn advocaat P. Plasman woensdag namens B. weten tijdens de pro forma-zitting over de moord op Van Gogh.

"Ik heb een keuze gemaakt en vanuit die keuze heb ik gehandeld", zei Plasman namens zijn cliënt. Mohammed B. ging er volgens Plasman vanuit dat hij zou sterven of in zijn eigen woorden zou "sneuvelen".

Pieter Baan Centrum

De rechtbank in Amsterdam heeft woensdag besloten dat Mohammed B. psychisch moet worden onderzocht in het Pieter Baan Centrum (PBC). Het PBC is de observatiekliniek van justitie.

De rechters willen dat B. zo snel mogelijk naar het PBC gaat. Zij vinden dit noodzakelijk gezien het extreem gewelddadige karakter van de moord op Van Gogh en de koelbloedige wijze van de uitvoering van dit misdrijf. Een eventueel terroristisch motief sluit een stoornis niet uit, concludeert de rechtbank. Op een andere manier is er volgens de rechters niet achter te komen of B. een stoornis heeft of niet.

'Onontkoombaar'

Officier van justitie F. van Straelen had woensdag eerder op de dag de opname van B. in het PBC al gevorderd. Volgens de aanklager is zo'n observatie "onontkoombaar", omdat het Openbaar Ministerie (OM) meer te weten wil komen over de persoon van B. en zijn motieven. Tot nu toe heeft B. zich in het onderzoek namelijk alleen nog maar beroepen op zijn zwijgrecht.

Toerekeningsvatbaar

De advocaat van B., P. Plasman, benadrukte woensdag nog eens voor de rechtbank dat zijn cliënt niet naar het PBC wil. Volgens de raadsman moet B. volgens eigen zeggen volledig verantwoordelijk worden gehouden voor de moord op Theo van Gogh. Hij wil niets weten van verminderde toerekeningsvatbaarheid. Plasman stelt dat deze opmerkingen van zijn cliënt kunnen worden gezien als een bekentenis van Mohammed B.

De pro forma-zitting van woensdag is inmiddels afgelopen. De zaak wordt voor maximaal drie maanden aangehouden, omdat het onderzoek nog niet klaar is.

Tip de redactie