Palestijnen kiezen Abbas (video)

RAMALLAH - De Palestijnen in de Westelijke Jordaanoever, Gazastrook en Jeruzalem hebben zondag voor het eerst sinds 1996 een nieuwe president gekozen. De verkiezingen waren noodzakelijk geworden na het overlijden van president Yasser Arafat op 11 november.

Bekijk video:
Modem/ Breedband

Het ziet er naar uit dat PLO-leider Mahmoud Abbas de Palestijnse presidentsverkiezingen met grote overmacht zal winnen. Uit peilingen onder kiezers, die kort na sluiting van de stemlokalen verschenen, is gebleken dat Abbas kan rekenen op 66 tot 70 procent van de stemmen.

De uitkomsten van de exit polls zijn geen verrassing. Abbas gold al als de gedoodverfde opvolger van de overleden president Yasser Arafat. De grootste concurrent Mustafa Barghouti komt op ongeveer 20 procent. De officiële uitslag wordt maandag verwacht.

Israël hoopt dat het aantreden van Mahmoud Abbas als Palestijns president een nieuw tijdperk van vrede inluidt in het Midden-Oosten. Dat zei een hoge regeringsfunctionaris zondagavond in Jeruzalem. Hij hoopt dat Abbas en het Palestijnse volk het ,,pad van het compromis en de dialoog'' zullen inslaan.

Uitdaging

Mahmoud Abbas staat voor de zwaarste uitdaging in zijn leven nu hij volgens exit polls met overmacht tot Palestijns president is gekozen. Hij moet de eenheid van het land bewaren en vrede zien te sluiten met Israël. Lukt hem dit dan zal hij van kleurloos figuur tot historische held van het Palestijnse volk worden. Dan neemt hij revanche op Arafat.

Velen schreven Abbas vorig jaar al af nadat zijn premierschap op een mislukking was uitgelopen. Hij was kansloos in de strijd met Arafat om de macht over de veiligheidsdiensten. Na ruim honderd dagen gooide Abbas de handoek in de ring. De ex-premier leefde daarna in de schaduw. De publiciteitsmolen schuwt hij zijn hele leven al. Achteraf lijkt de stap niet onverstandig want ook Abbas' opvolger als premier bleek kansloos tegen Arafat. Premier Qurei dreigde en dreigde, maar bleef machteloos tegen de Palestijnse president. Intussen wachtte Abbas af. Hij bleef de tweede man van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO (de belangrijkste overkoepelende organisatie van de Palestijnen) en ook zijn positie binnen Fatah (de sterkste partij binnen de PLO) stond niet ter discussie.

Na de dood van Arafat kwam hij tevoorschijn als sterke man. Enkele uren na diens dood werd Abbas tot eerste man van de PLO gekozen. Maar hij moet zijn positie nog consolideren. Tijdens een herdenkingsdienst in Gaza-stad werd hij beschoten. De Verenigde Staten en Israël zien in Abbas de juiste man om het vredesproces weer leven in te blazen.

Biografie

Mahmoud Abbas werd in 1935 in Safed in Galilea geboren, een gebied dat toen onder het Brits mandaat viel. In mei 1948 vluchtte hij met zijn familie voor oprukkende joodse strijdgroepen naar buurland Syrië. Tegenwoordig ligt Safed in Noord-Israël. Waar vroeger het geboortehuis van Abbas stond, is nu een talmoedschool gevestigd.

Abbas studeerde rechten aan de universiteit van Damascus en later in Moskou. Hij heeft verscheidene boeken op zijn naam staan. In joodse kringen kwam hij onder vuur te liggen vanwege een boek waarin hij het aantal slachtoffers van de holocaust zou afzwakken. Hij heeft de aanklacht steeds ontkend en zegt de cijfers van de holocaust niet te betwisten.

Later vertrok hij zoals zoveel Palestijnen naar de Golfregio. In Qatar ging hij eerst als ambtenaar aan de slag. Later verliet hij de overheidsdienst en wist Abbas als zakenman een fortuin te vergaren. Het familiebedrijf wordt inmiddels gerund door zijn kinderen. Naar Arabische traditie wordt hij ook vaak Abu (vader van) Mazen genoemd, naar zijn oudste zoon.

Fatah

Gedurende zijn ballingschap sloot hij zich al vroeg aan bij Fatah. In 1967 trad hij toe tot het Centraal Comité van Fatah. In deze functie specialiseerde hij zich in Israëlische zaken. Als een van de eerste leidende Palestijnen begon hij in de jaren zeventig contacten te leggen met linkse politici en vredesactivisten uit Israël.

Abbas volgde Arafat later naar Jordanië, Libanon en Tunesië. Hij genoot hier respect door zijn eenvoudige levensstijl. Hij zorgde er voor dat ook de PLO vanaf de jaren zeventig wist te profiteren van de sterk exploderende olieprijzen. In de Arabische olielanden kreeg hij grote bedragen los voor de Palestijnse strijd.

Zijn optreden zorgde ervoor dat hij steeds verder opklom in de hiërarchie van de PLO. In 1980 koos de Palestijnse Nationale Raad -het parlement in ballingschap- hem in de Uitvoerende Raad, het hoogste orgaan binnen de PLO. In 1996 werd hij secretaris-generaal van dit lichaam en daarmee de plaatsvervanger van Arafat.

Oslo

Hij was een van de hoofdrolspelers in de onderhandelingen over het Akkoord van Oslo. Dit leverde hem veel krediet op in Israël en de VS. Dit is nu ook zijn sterkste troef. Tegelijkertijd verzwakt het zijn positie.

Veel Palestijnen vrezen dat hij de Israëlische kant in komende vredesonderhandelingen teveel tegemoet zal komen. Abbas moet de nationale instellingen van de Palestijnse Autoriteit weer opbouwen, de rechtsorde herstellen en de corruptie bestrijden.

Verder dient hij een einde te maken aan de verdeeldheid binnen Fatah. Abbas zal de partij moeten vernieuwen en de jongere generatie een plaats bieden in het systeem, wil Fatah niet ten onder gaan in de machtsstrijd met Hamas en andere islamitische partijen.

Al-Aqsa

Vooral bij de radicale facties zoals de al-Aqsa Martelaren Brigades ligt Abbas niet goed, al geven die hem toch een kans.

Abbas keurde al in een vroeg stadium het geweld van de tweede intifada af. Hij wil een eind aan gewapende aanvallen op Israëlische doelen. Wil Abbas slagen als president dan moeten er van Israëlische zijde snel concessies worden gedaan. En of premier Sharon hiertoe bereid of in staat is, lijkt zeer de vraag.

Tip de redactie