Kroatië kiest president

ZAGREB - De Kroaten kiezen naar het zich laat aanzien zondag een nieuwe president. Volgens opiniepeilingen zou het zittende staatshoofd, Stipe Mesic (70), al in de eerste ronde een absolute meerderheid kunnen krijgen. Anders volgt op 16 januari een tweede ronde.

De winnaar bekleedt het overwegend ceremoniële ambt voor een periode van vijf jaar en krijgt zo volgens plan te maken met de toetreding van Kroatië tot de Europese Unie.

Kroatië maakte eeuwenlang deel uit van het Hongaarse deel van het Habsburgse (Oostenrijks-Hongaarse) Rijk en ging in 1918 op in Joegoslavië. Het scheidde zich daar in 1991 van af. Het land telt bijna 4,5 miljoen inwoners.

Mesic

Het huidige staatshoofd, Stipe Mesic (70), laat in peilingen zijn belangrijkste rivaal, vice-premier Jadranka Kosor (51), ver achter zich: Zij kan rekenen op rond de 30 procent van de stemmen.

Mesic werd begin 2000 voor het eerst tot president gekozen, nadat de autoritair-nationalistische president Franjo Tudjman in december 1999 was overleden. Mesic gaf een volstrekt andere invulling aan het ambt dan de afstandelijke Tudjman, die het land met harde hand regeerde: Mesic is tijdens het weekend voor de burgers aanspreekbaar in de cafés van de hoofdstad Zagreb.

Mesic is van oorsprong afkomstig uit de conservatieve Kroatische Democratische Gemeenschaop (HDZ) van Tudjman, maar in 1994 brak hij met Tudjmans partij vanwege diens nationalistische en corrupte bewind.

Na Tudjmans dood won centrum-links de parlementsverkiezingen. De kersverse president Mesic stond een deel van de macht af aan de sociaal-democratische premier Racan. De president bleef het buitenlands beleid bepalen.

Hij zet zich in voor verbeterde samenwerking met het Joegoslavië-Tribunaal. Mesic kwam zelf herhaaldelijk in Den Haag getuigen - de laatste keer tijdens het proces tegen ex-president Slobodan Milosevic van Servië.

Vereiste

Goede samenwerking met het VN-hof is ook een vereiste voor het beginnen van toetredingsonderhandelingen met de EU in maart 2005. Met name Groot-Brittannië en Nederland zetten zich ervoor in dat Kroatië generaal Gotovina uitlevert voordat gesprekken over toetreding kunnen beginnen.

Tip de redactie