DEN HAAG - Hoe schrijf je Tweede-Kamerlid? Tijdens de vijftiende editie van het Groot Dictee der Nederlandse Taal, dat maandagavond werd uitgezonden, hadden zelfs de Kamerleden Jet Bussemaker (PvdA) en Wim van de Camp (CDA) er grote moeite mee. Alleen SP-Kamerlid Harry van Bommel schreef het zoals het volgens het groene boekje hoort, met twee hoofdletters en een koppelteken.

"Zo staat het ook op mijn visitekaartje", verklapte Van Bommel. Met een gemiddeld aantal fouten van 25 behoorde het lustrumdictee, dat door Jan Mulder en Remco Campert was geschreven, niet tot de moeilijkste uit de geschiedenis van de taalwedstrijd.

Twintig bekende Nederlanders (gemiddeld 38 fouten), tien Vlaamse prominenten (25 fouten) en een aantal niet-prominenten uit Nederland (zeventien fouten) en Vlaanderen (twaalf fouten) bogen zich over een tekst met de titel 'Normen en waarden'. "Ondanks zijn chronische ingewandsziekte begon de comicus zijn dagelijkse cadans met een eigenzinnige gedachte-exercitie over normen en waarden, oftewel gedragingen die hij graag geïmplanteerd zag bij vreemde vogels in zijn niet-geseculariseerde santenkraam", luidde de eerste zin.

Hoge ogen

Bij de prominenten gooiden de Vlamingen traditiegetrouw hoge ogen. VRT-presentatrice Annelies van Herck eindigde met twaalf fouten op de eerste plaats. Zij werd gevolgd door TROS-presentator Jaap Jongbloed (veertien) en de Vlaamse presentator Joël de Ceulaer (vijftien).

Volgens de Vlaamse tv-coryfee Carl Huybrechts hebben de Vlamingen hun succes te danken aan het goede taalonderwijs in België. "Toen de economie van Vlaanderen in de jaren zestig belangrijker werd dan de Waalse, werd ook de positie van de Nederlandse taal sterker. Belgische scholen besteden heel veel aandacht aan het vak Nederlands."

Verwarring

Na afloop ontstond verwarring over de spelling van het woord pampus in de uitdrukking 'voor pampus liggen'. Volgens het groene boekje is het met een kleine letter, maar de jury van het dictee was van mening dat het eilandje met een hoofdletter moet worden geschreven. Uiteindelijk besliste hij echter dat de spelling van het groene boekje de enige juiste is.

De Nederlander Frans Wollrabe won daardoor het dictee niet met een smetteloos resultaat, maar met één fout. Hij evenaarde zo toch niet het record van een Vlaming, die twee jaar geleden nul fouten had. Wat de late beslissing van de jury voor de resultaten van de prominenten betekent, is niet bekend.

Smoesjes

Een foutje meer of minder maakt voor het resultaat van EO-presentator Henny Huisman maar weinig uit. Hij gaf toe dat hij tegen de zestig fouten had gemaakt. Huisman was door de organisatie al eerder gevraagd mee te doen, maar hij verzon altijd smoesjes om eronderuit te komen. Bij de lustrumeditie was hij wel van de partij.

Op aanraden van politiek verslaggever Frits Wester kocht hij het groene boekje. "Bij deze spelletjes heb je goede en slechte deelnemers nodig, zodat de mensen thuis nog kunnen zeggen dat ze het beter maakten dan die ene bekende Nederlander."

Achterban

CNV-voorzitter Doekle Terpstra deed het aanzienlijk beter. Met 36 fouten zat hij nog net onder het gemiddeld aantal fouten van de Nederlandse prominenten (38). De vakbondsman is naar eigen zeggen geen schrijver. "Ik word betaald om te spreken, niet om te schrijven. Er komt dan ook veel correctiewerk aan te pas bij het boek dat ik aan het schrijven ben. Ik ben nooit een talenwonder geweest. Van alle woorden kon ik natuurlijk wel het woord 'achterban' moeiteloos spellen", lachte hij.

Winnaar Frans Wollrabe uit Utrecht maakte, als niet-prominente deelnemer, voor Nederland veel goed. Hij liet zich niet afschrikken door woorden als 'paleozoën', 'resuscitatie' en 'gecraqueleerde' en maakte het dictee bijna foutloos.

Strategie

De Utrechtse filmrecensent en bankmedewerker onthulde na afloop zijn strategie. "Ik denk goed over woorden na. Als je twijfelt over de schrijfwijze van een dagelijks gebruikt woord, moet je het altijd opzoeken in het groene boekje. Zo heb ik laatst het woord 'politiekorps' opgezocht. Dat is met een 'k' en niet met een 'c', weet ik nu."