WASHINGTON - Na het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden dinsdagavond, heeft woensdagavond ook de Senaat ingestemd met een wetsvoorstel voor een ingrijpende hervorming van de inlichtingendiensten. Dat berichtten Amerikaanse media. Aan de stemmingen gingen maanden van onderhandelingen vooraf tussen Republikeinen en Democraten in het Congres.

Het Pentagon, dat voor een groot deel verantwoordelijk is voor het verzamelen van inlichtingen, moet in het wetsvoorstel veel macht afstaan. Voor een aantal Republikeinse afgevaardigden was dat onverteerbaar. Zij vreesden dat de troepen in het veld in gevaar zouden komen. Ook minister van Defensie Donald Rumsfeld waarschuwde dat het leger belangrijke informatie dreigde mis te lopen.

Aanslagen

De hervormingen vloeien voort uit aanbevelingen van een commissie die de aanslagen in de VS op 11 september 2001 onderzocht. Uit het onderzoek bleek onder meer dat de inlichtingendiensten vaak slecht of niet met elkaar communiceerden.

Het wetsvoorstel voorziet onder meer in de komst van een coördinerende nationaal directeur van de inlichtingendiensten. Die moet gaan waken over de CIA en de veertien andere diensten en hun budgetten. Ook komt er een antiterreurcentrum, waar binnenlandse en buitenlandse operaties tegen terrorisme worden voorbereid en waar gegegens worden verzameld. Daarnaast komt er een speciaal bureau dat ervoor moet zorgen dat de maatregelen en het beleid niet in strijd zijn met het recht op privacy en de burgerrechten.

Nationale strategie

De nieuwe wet vereist van de minister van Binnenlandse Veiligheid dat die een nationale strategie ontwikkelt voor transportveiligheid. Daarin moeten ook stappen zijn opgenomen om de veiligheid te verbeteren in de luchtvaart en de zeevaart. Van die minister wordt ook verlangd dat hij het aantal agenten voor patrouilles aan de grenzen verhoogt met 2000 per jaar en het douanepersoneel uitbreidt met ten minste achthonderd per jaar in de komende vijf jaar.

Verder worden de regels voor het aanvragen van een visum strenger en de straffen op smokkel zwaarder. De nieuwe wet maakt deportatie mogelijk van vreemdelingen die een militaire training hebben gevolgd van een groep die als terroristische organisatie wordt beschouwd.

Het pakket maatregelen van het wetsvoorstel vormt de ingrijpendste verandering voor de inlichtingendiensten van de afgelopen vijftig jaar. President Bush moet de wet nu nog formeel tekenen.