KIEV - De Oekraïense oppositie heeft zaterdag een tegenslag moeten incasseren. Het parlement in de hoofdstad Kiev ging niet akkoord met een wijziging van de kieswet, die fraude moet voorkomen.

De pro-westerse oppositie drong op veranderingen aan om een herhaling van de misstanden bij de presidentsverkiezingen op 21 november te voorkomen. Het hooggerechtshof verklaarde die stembusronde, met regeringskandidaat Janoekovitsj als winnaar, ongeldig wegens kiezersbedrog.

Spoedzitting

De oppositie wil dat de nieuwe presidentsverkiezingen op 26 december wel eerlijk en democratisch verlopen. Maar de tegenstanders van de huidige regering kregen tijdens een spoedzitting in het parlement geen meerderheid achter zich. De regeringsgezinde parlementariërs weigerden over het voorstel te stemmen, waarop de zitting tot 14 december werd verdaagd.

De weigering was een reactie op de houding van de oppositie tegenover andere hervormingen. De aanhangers van de pro-westerse presidentskandidaat Joesjtsjenko hadden geen zin om tegelijkertijd over een omstreden beperking van de macht van de president te beraadslagen. Joesjtsjenko verwacht de winnaar te worden van de verkiezingen op tweede kerstdag.

Janoekovitsj

Zijn uitdager wordt opnieuw de pro-Russische Janoekovitsj. De aanvankelijke winnaar van de recente verkiezingen stelde zich zaterdag kandidaat voor de nieuwe stembusronde.

Minister Lavrinovic van Justitie schaarde zich achter de uitspraak van het hooggerechtshof om de vorige ronde ongeldig te verklaren. Hij noemde het vonnis legaal en zei dat iedere Oekraïense burger de uitspraak moet respecteren. In een bolwerk van Janoekovitsj, de oostelijke stad Donetsk, gingen echter duizenden mensen te straat op uit woede over de uitspraak van de rechters.

Maar ook tienduizenden aanhangers van de oppositie bleven in Kiev demonstreren. De Joesjtsjenko-aanhangers willen hun zogenoemde oranje revolutie pas beëindigen als premier Janoekovitsj en zijn bondgenoot president Koetsjma hun functie hebben neergelegd.

Overleg

Bemiddelaars uit Europa en Rusland overleggen maandag in de Oekraïense hoofdstad Kiev voor een derde maal over de politieke impasse in het land. Dat heeft het bureau van president Koetsjma zaterdag meegedeeld.

De Oekraïense president had de bemiddelaars eerder zaterdag al opgeroepen weer naar Kiev te komen voor nieuw overleg. Volgens de vertrekkende president houdt de oppositie zich niet aan afspraken die in twee eerdere gesprekken zijn gedaan.

'Spanningen'

"Dat leidt tot toenemende spanningen in het land", aldus een verklaring van Koetsjma's bureau. De president heeft er zaterdag ook over gebeld met de Nederlandse premier Balkenende, de huidige EU-voorzitter.

EU

Premier Balkenende heeft de Oekraïense president Koetsjma zaterdag in een telefonisch gesprek hulp aangeboden in de periode tot de nieuwe verkiezingen op 26 december.

De Europese Unie is bereid waarnemers te sturen voor die nieuwe stembusgang. Maar, benadrukte Balkenende als huidige voorzitter van de EU in zijn gesprek met Koetsjma, het is in eerste instantie aan de Oekraïners zelf om de verkiezingen te organiseren. Balkenende drong er opnieuw bij Koetsjma op aan dat de situatie in het land vreedzaam moet worden opgelost. Balkenende zei dat zaterdag in de marge van de laatste normen en waardenconferentie in Rotterdam.

Balkenende heeft ook nog gebeld met de Poolse president Kwasniewski, een van de bemiddelaars in de politieke crisis van Oekraïne. Ze hebben afgesproken dat de uitspraak van het hooggerechtshof over de geldigheid van de verkiezingen het kader is van de verdere dialoog naar een vreedzame oplossing. Polen is momenteel voorzitter van de Raad van Europa.