AMSTERDAM - De wereld is hard op weg de 'oorlog tegen aids' te verliezen. Vooral in Afrika en Azië dreigen hele economieën te worden weggevaagd door de verspreiding van HIV/aids. In sommige Afrikaanse landen worden hele generaties het slachtoffer van de ziekte. Die harde waarschuwing liet prof. Jacques van der Gaag woensdag horen op een congres in de RAI in Amsterdam.

Van der Gaag is hoogleraar Ontwikkelingseconomie en decaan van de faculteit Economische Wetenschappen en Econometrie van de Universiteit van Amsterdam. Van der Gaag zei dat hij helaas niet anders kon dan een zeer negatief toekomstbeeld schetsen over de wereldwijde strijd tegen aids en HIV, het virus dat aids kan veroorzaken. Van der Gaag. "De wereld loopt al twintig jaar achter de feiten aan in de strijd tegen aids."

Preventieprogramma's

Zo wordt bij preventieprogramma's maar een op de vijf mensen uit de risicogroepen bereikt. Behandeling van de ziekte bereikt maar 10 procent van de mensen en in ontwikkelingslanden zelfs maar 7 procent.

Sinds 1981 zijn 23 miljoen mensen gestorven aan aids. Op dit moment zijn veertig miljoen mensen besmet met HIV of aids, van wie 25 miljoen in Afrika. Elke dag sterven er 14.000 mensen aan de ziekte. Het aandeel kinderen en vrouwen wordt steeds groter. In de groep onder de vijftien jaar, zijn 2,5 miljoen kinderen besmet.

Aids is een ziekte die in de jaren tachtig vooral homoseksuelen trof. Inmiddels is het een veel voorkomende doodsoorzaak voor mensen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Van der Gaag vreest de komende jaren voor een explosie van de besmetting in China, India, Indonesië en Rusland.

Geld

De hoogleraar vroeg zich woensdag hardop af waarom de wereld niet meer geld over heeft voor de bestrijding van HIV/aids. Van der Gaag haalde aan dat de oorlog in Irak 300 miljard dollar kost en het land voor 100 miljard dollar schuld wordt kwijtgescholden, maar dat er te weinig financiële middelen zijn voor de bestrijding van aids.

Inzicht

Het enige positieve dat Van der Gaag ziet, is dat de huidige neerwaartse spiraal zo ernstig is dat politici en ook bedrijven steeds meer de gevaren van aids zien voor de welvaart, politieke stabiliteit en economische groei in de wereld. Dat besef zal leiden tot meer geld voor de strijd tegen aids. Eerste voorbeelden daarvan zijn het goedkoper maken van medicijnen en het verdriedubbelen van de budgetten voor voorlichting over aids.

Aidsvaccin

Ondanks al het negativisme gloort er toch ook enig licht aan de horizon. Wetenschappers van Karolinska Institutet en Södersjukhuset in het Zweedse Stockholm gaan voor het eerst een aidsvaccin testen op mensen. Mocht het vaccin de gewenste uitwerking hebben, dan kan het al in 2005 ingezet worden in Tanzania, meldde de Zweedse krant Aftonbladet woensdag op gezag van de artsen die het onderzoek zullen uitvoeren.

Besmetting

Het vaccin moet voorkomen dat mensen die besmet zijn met HIV, het virus dat aids kan veroorzaken, ook daadwerkelijk de ziekte ontwikkelen. Ook hopen de onderzoekers dat het middel ervoor zorgt dat mensen die in aanraking komen met HIV, zo weinig virussen opnemen dat ze wel besmet raken maar die besmetting niet kunnen doorgeven.

In het eerste onderzoek bekijken de wetenschappers de uitwerking van het middel bij veertig proefpersonen. Als de proef een succes is, volgt een tweede testronde in Tanzania met zestig personen.