RIJSWIJK - Op de planeet Mars zijn grote hoeveelheden ijs ontdekt. De ijsvlakten liggen vlak onder het oppervlak van onze kleine zusterplaneet. Het is de belangrijkste vondst die ooit op Mars is gedaan. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zal komende donderdag met officiële mededelingen komen over de historische ontdekking. De Britse krant The Sunday Times bracht het nieuws zondag al naar buiten.

De ontdekking lost een vraagstuk op waarover wetenschappers zich al tientallen jaren het hoofd buigen en geeft opnieuw voedsel aan het vraagstuk of er ooit leven op Mars is geweest. Deskundigen sluiten niet uit dat de NASA zal besluiten om binnen twintig jaar een bemande vlucht naar Mars uit te voeren.

De ontdekking van de ijsvlakten werd gedaan door de Amerikaanse ruimtesonde
Odyssey

Tot nu toe had geen enkele ruimtevaartorganisatie serieuze plannen om een mens naar Mars te sturen omdat er dan niet voldoende water mee kan om te overleven. De ontdekking van het ijswater kan nu alsnog een stevige impuls geven aan het sturen van bemande ruimtevlucht. De astronauten zullen de beschikking hebben over vers water, misschien niet vloeibaar, maar dan in elk geval in vaste vorm. Om meer over het Marsoppervlak te weten te komen zal er eerst een onbemand ruimtevaartuig naar Mars moeten gaan om daar stukken steen en ijs op te halen en die mee terug te nemen naar de aarde.

Onder een laag stof

Eerder onderzoek van de planeet wees erop dat zich er enorme hoeveelheden ijs moeten bevinden. Alleen niemand wist waar. Het lijkt er nu op dat het ijs zich onder een laag stof en los gesteente bevindt. De Odyssey heeft een instrument aan boord dat met behulp van gammastralen waarnemingen doet onder het marsoppervlak. Door neutronen te meten is het ruimtevaartuig in staat om waterstof op te sporen, waaruit de aanwezigheid van water kan worden afgeleid. De Odyssey kan dat tot een meter onder het oppervlak van de Rode Planeet. Omdat waterstof naar alle waarschijnlijk aanwezig is in de vorm van ijs, kan de zogeheten spectrometer van de Odyssey de hoeveelheid ijs meten en hoe dit met de seizoenen verandert. De Odyssey is overigens ook in staat om andere elementen op te sporen, zoals ijzer, silicium en aluminium.

De Amerikaanse sonde 2001 Mars Odyssey werd vorig jaar april gelanceerd en kwam in oktober aan bij de Rode Planeet, na een probleemloze reis van zes maanden en 460 miljoen kilometer. Voor de NASA was dit deze 300 miljoen dollar kostende missie een opsteker. De ruimtevaartorganisatie is in 1999 haar twee vorige Marssondes, de Mars Climate Orbiter en de Mars Polar Lander, kwijtgeraakt door van menselijke fouten. De Polar Lander moest in 1999 een landing maken op Mars, maar die mislukte door een menselijke fout. Als de landing wel was geslaagd, zou hij zeker op het ijs zijn gestuit.

Sneller

De bevindingen van de Odyssey bevestigen eerdere vermoedens dat de planeet Mars over enorme ijsreservoirs beschikt. Wetenschappers gingen ervan uit dat ze met de sonde een jaar nodig hadden om voldoende bewijzen te bevinden. Maar het lukte hen veel sneller.