KIEV - De spanning in Oekraïne over de omstreden presidentsverkiezingen is dinsdagavond verder opgelopen. Bij het presidentiële paleis in de hoofdstad Kiev protesteren tienduizenden mensen tegen de verkiezing van de pro-Russische regeringskandidaat Janoekovitsj. Zij worden tegengehouden door honderden zwaarbewapende ordetroepen. Oppositieleden hebben inmiddels verzekerd dat er geen bestorming van het paleis zal plaatsvinden.

De Oekraïense oppositie is van plan woensdag met vertrekkend president Koetsjma over de omstreden presidentsverkiezingen te onderhandelen. De oppositie wil met het overleg de groeiende politieke crisis bezweren, verklaarde oppositieleidster Timosjenko tegen het Russische persbureau Interfax.

Koetsjma riep dinsdagavond op om te onderhandelen. Hij bezwoer de openbare orde te handhaven. Hij veroordeelde de betogingen van de oppositie als politieke farce en noemde de protesten zeer gevaarlijk en waarschuwde voor "onvoorziene gevolgen".

'Oranje revolutie'

De bezieling bij de oppositie is groot. Zij spreken over de oranje revolutie, verwijzend naar de politieke kleur van oppositieleider Joesjtsjenko. "We gaan naar het presidentieel paleis op vreedzame wijze, zonder iets kapot te maken. Of ze geven ons hun macht, of we nemen haar over", aldus parlementariër Julia Timosjenko. Ze zei daar te blijven totdat de nieuwe president begonnen is met werken.

De verliezer van de Oekraïense presidentsverkiezingen, de hervormingsgezinde en pro-Westerse Joesjtsjenko, had zichzelf eerder dinsdag tot president uitgeroepen. De oppositieleider besloot zich niet neer te leggen bij de door hem, maar ook internationaal betwiste uitslag van de verkiezingen afgelopen zondag.

Joesjtsjenko greep dinsdag naar de macht nadat het Oekraïense parlement in een buitengewone zitting bijeen was gekomen om te besluiten over de geldigheid van de officiële verkiezingsuitslag. Omdat slechts 191 van de 450 afgevaardigden waren komen opdagen, konden er geen geldige besluiten worden genomen.

De meerderheid boycotte de spoedzitting. Het ging daarbij om aanhangers van president Koetsjma en van diens gewenste opvolger, premier Janoekovitsj.

Burgeroorlog

Oppositieleider Joesjtsjenko waarschuwde dat het land in een burgeroorlog kan afglijden, mocht de "schandalige" uitslag niet worden verworpen. Uiteindelijk riepen zijn aanhangers in het parlement hem uit tot winnaar.

Joesjtsjenko las de presidentiële eed voor, met de hand op de bijbel. Daarna sprak hij vanuit een raam de tienduizenden aanhangers toe, die zich al enkele dagen op het plein voor het parlementsgebouw ophouden. "Onze gezamenlijke actie zal leiden tot politiek succes", beloofde Joesjtsjenko de betogers, die een hertelling van de stemming eisen.

Steun

In Lviv en andere steden in het westen gingen eveneens tienduizenden mensen de straat op om hun steun aan Joesjtsjenko te betuigen. Ook in de oostelijke stad Charkov zijn duizenden mensen de straat opgegaan om hun steun aan de oppositie te betuigen.

In Donezk is juist voor premier Janoekovitsj gedemonstreerd. Ook het regionale parlement van de Krim schaarde zich achter Janoekovitsj. De afgevaardigden lieten weten de winst van de regeringskandidaat voor het presidentsschap te erkennen.

Tegelijkertijd uitten ze felle kritiek op de oppositie die door de demonstraties de territoriale integriteit van het land in gevaar zou brengen.

Waarnemers

Volgens Joesjtsjenko, de oppositie, maar ook volgens buitenlandse waarnemers en regeringen verliepen de presidentsverkiezingen niet eerlijk.