KIEV - Een aantal gemeentebesturen in Oekraïne weigert de uitslag van de verkiezingen te accepteren. De gemeenteraad van de hoofdstad Kiev heeft het parlement opgeroepen die omstreden uitslag naast zich neer te leggen. De burgerprotesten gaan door. Ook dinsdag trokken weer duizenden aanhangers van de verslagen oppositieleider Joesjtsjenko naar Kiev.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De ijskoude nacht is in Kiev evenwel rustig verlopen. De autoriteiten hadden extra politie ingezet, nadat Joesjtsjenko had opgeroepen tot een vreedzaam protest waaraan massaal gehoor wordt gegeven. Op het Onafhankelijkheidsplein is een soort tentenkamp opgezet. Maandag bivakkeerden er honderdduizenden Joesjtsjenko-aanhangers in de hoofdstad.

Stemmen

Maandag dichtte de nationale kiescommissie Joesjtsjenko 46,7 procent van de stemmen toe, tegen 49,4 procent voor premier Janoekovitsj. Vrijwel alle stemmen waren toen geteld. Meteen nadat de stembussen zondag waren dichtgegaan lieten exit-polls echter een ruime overwinning voor de oppositieleider zien. Die sprak dan ook al snel van fraude. Buitenlandse waarnemers hebben ook gesteld dat de verkiezingen niet eerlijk zijn verlopen.

Minister Bot

De Nederlandse minister Bot (Buitenlandse Zaken), maar ook Washington zeiden er bezorgd over te zijn. De Verenigde Staten zullen hun relatie met Oekraïne herzien en sancties nemen als de regering de beschuldigingen van fraude niet onderzoekt. Volgens een Amerikaanse functionaris die anoniem wilde blijven, kan Washington de economische hulp aan Oekraïne verminderen, of de militaire steun. Ook zou de verantwoordelijken een visum voor de VS kunnen worden geweigerd.

Onregelmatigheden

De oppositie zegt vele duizenden onregelmatigheden te hebben geconstateerd. Zo was de opkomst in bolwerken van de regering verdacht hoog, in enkele oostelijke provincies kwam die uit op een onwaarschijnlijke 96 procent. Premier Janoekovitsj had de steun van de zittende president Leonid Koetsjma en de Russische autoriteiten.

Niet alleen de oppositie heeft onregelmatigheden vastgesteld, ook volgens de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) voldeden de presidentsverkiezingen niet aan democratische normen. Net als voor de eerste ronde, zijn volgens de waarnemers van de OVSE ambtenaren en studenten onder druk gezet om op premier Janoekovitsj te stemmen. Ook laakten internationale waarnemers de "overweldigende" vooringenomenheid van de media voor de regeringsleider.

Uitslag

Naar aanleiding van de omstreden verkiezingsuitslag gaan alle 25 lidstaten van de Europese Unie de ambassadeurs van Oekraïne op het matje roepen om opheldering te vragen over de gang van zaken bij de presidentsverkiezingen. Ook gaat Nederland als EU-voorzitter samen met de OVSE de autoriteiten in Kiev vragen de voorlopige uitslag te herzien. Tot die stappen besloten de EU-ministers van Buitenlandse Zaken maandag in Brussel. Volgens minister Ben Bot is de EU "erg bezorgd over het nieuws dat tot nu toe naar buiten is gekomen".

Leden van de Oekraïense regering hebben niet gereageerd op de golf van kritiek. Janoekovitsj heeft de overwinning nog niet opgeëist. Wel heeft hij maandag al felicitaties ontvangen van de Russische president Vladimir Poetin.