AMSTERDAM - Veel korte gevangenisstraffen worden niet door de veroordeelde uitgezeten, maar door iemand die zich daarvoor uitgeeft. Dat blijkt uit een uitzending van televisieprogramma Nova, donderdag. Daarvoor wordt de 'valse gevangenen' vele tienduizenden euro's betaald. Gevangenispersoneel heeft de middelen noch de behoefte om het tij te keren.

Volgens Nova vindt de persoonsverwisseling plaats bij gevangenisstraffen in halfopen gevangenissen, waar de maximumstraf anderhalf jaar is. Daar zitten bijvoorbeeld fraudeurs en drugshandelaren. Ook worden gevangenen uit strengere regimes aan het einde van hun tijd naar deze gevangenissen gestuurd. Onderweg vervangt een ander de veroordeelde.

Het gevangenispersoneel heeft niet de opleiding om bijvoorbeeld vervalste paspoorten of andere legitimatie te herkennen. Terwijl een frauderechercheur van recherchebureau VEBA het 'een kwestie van tegen het licht houden' noemt voor wie de ingebouwde veiligheidskenmerken kent. Ook hebben de computers van de gevangenissen geen toegang tot informatie van justitie en politie. Gegevens als vingerafdrukken worden niet onderling vergeleken.

Volgens een woordvoerder van Abvakabo, de FNV-vakbond voor overheidspersoneel, is het ook een kwestie van onwil. Het gevangenispersoneel, 'de experts op dit gebied', durven geen kritiek te uiten op de leiding. Die zou hen daarop later afrekenen bij promoties.