JERUZALEM - De gevreesde machtsstrijd tussen de Palestijnen lijkt twee dagen na de begrafenis van de Palestijnse leider Arafat losgebarsten. In de nabijheid van de mogelijke opvolger van Arafat, Mahmoud Abbas (Abu Mazen), begonnen gemaskerde militanten zondagavond in Gaza-Stad in de lucht te schieten en leuzen te roepen. In de daarop volgende chaos kwamen twee leden van de Palestijnse veiligheidsdiensten om het leven.

Bekijk video: Modem/ Breedband

De extremisten schreeuwden "Nee tegen Abu Mazen", meldden ooggetuigen. Zij uitten daarmee hun ongenoegen over de gematigde koers van Abbas, die Arafat al opvolgde als leider van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO. De ex-premier was net aangekomen om in een tent een rouwplechtigheid voor de overleden president bij te wonen.

Abbas, die was omringd door een groot aantal veiligheidsfunctionarissen, bleef ongedeerd. De functionarissen konden hem in veiligheid brengen.

Schietpartij

Op televisiebeelden was te zien hoe paniek uitbrak toen de militanten het vuur openden. Op het moment van het incident waren honderden Palestijnen in de tent aanwezig. Het protest ontaardde uiteindelijk in een schietpartij tussen de militanten en de lijfwachten, waarbij de twee slachtoffers vielen.

Het geweld volgde op de bekendmaking van de Palestijnse interim-president Fattuh dat de Palestijnen op 9 januari naar de stembus kunnen om een opvolger voor Arafat te kiezen. Fattuh zei dat hij met het uitvaardigen van een decreet de datum voor de verkiezingen had vastgelegd. Kandidaten kunnen vanaf 20 november twaalf dagen hun kandidatuur bekendmaken. De verkiezingscampagne begint op 27 december en duurt tot 8 januari.

Kandidaat

De invloedrijke Palestijnse Fatah-beweging wees de kersverse PLO-leider Abbas meteen aan als presidentskandidaat. Maar ook de Fatah-leider op de Westelijke Jordaanoever, Marwan Barghouthi, overweegt zich kandidaat te stellen.

Barghouthi zit al twee jaar gevangen in een Israëlische cel. Een rechter in Israël veroordeelde hem eerder dit jaar tot vijf keer levenslang plus nog eens veertig jaar wegens moord. Er is al vaker gespeculeerd over een voortijdige vrijlating en ook is zijn naam genoemd als mogelijke hoofdrolspeler in een nieuw Palestijns bestuur. De Israëlische regering heeft deze week vrijlating echter uitgesloten.

Problematisch

Israël vindt dat Palestijnen in Oost-Jeruzalem niet mogen deelnemen aan de komende Palestijnse presidentsverkiezingen. Deelname aan de verkiezingen door de Arabische inwoners van Jeruzalem zou problematisch zijn, stelde minister Shalom van Buitenlandse Zaken.

Israël beschouwt heel Jeruzalem als hoofdstad van Israël, terwijl de Palestijnen het oosten van de stad tot hoofdstad van hun staat willen maken. De deelname van de Palestijnen in Oost-Jeruzalem kan van invloed zijn op de definitieve status van de stad waarover nog moet worden onderhandeld, waarschuwde de bewindsman op de Israëlische publieke radio.

Ontspannen sfeer

De Israëlische krant Haaretz meldde op gezag van Israëlische en Amerikaanse functionarissen dat de Amerikaanse regering druk uitoefent op Israël om Palestijnen uit Oost-Jeruzalem wel te laten stemmen. Ook zou Washington er bij de regering-Sharon op aandringen militairen uit Palestijnse steden weg te halen, zodat de campagne voor de verkiezingen in een meer ontspannen sfeer kan verlopen.

Verder wil de Amerikaanse regering dat Israël de reisbeperkingen voor Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever versoepelt. Na de enorme drukte en chaos vrijdag tijdens de begrafenis van Arafat in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever, was het afgelopen weekeinde aanzienlijk rustiger bij het graf. De Palestijnse Autoriteit kondigde een officieuze rouwperiode van veertig dagen af. De gebruikelijke feestelijkheden wegens het einde van de ramadan vonden deze keer niet plaats.