DEN HAAG - De Tweede Kamer heeft donderdag in het debat over de moord op Theo van Gogh voor een inhoudelijke aanpak gekozen. Harde aanvallen op het kabinet of afzonderlijke bewindslieden bleven uit. "Zwartepieten is het laatste wat we moeten doen, gezien de ernst van de situatie", aldus fractievoorzitter Verhagen van het CDA.

Minister Remkes van Binnenlandse Zaken - politiek verantwoordelijk voor het functioneren van de veiligheidsdienst AIVD - lijkt dan ook niet voor zijn politieke lot te hoeven vrezen. Vóór het debat was verwacht dat hij zwaar onder vuur zou komen te liggen, vooral van zijn eigen VVD. Fractieleider Van Aartsen van die partij heeft het kabinet bij herhaling verweten "naiëf en laks" te zijn geweest bij de bestrijding van het terrorisme.

Maar in het debat leek Van Aartsen niet aan te sturen op een motie van wantrouwen aan het adres van Remkes. Volgens ingewijden heeft vice-premier Zalm van de VVD hem vooraf laten weten geen aanleiding te zien voor het aftreden de minister.

Van Aartsen

Wel stelde Van Aartsen tijdens het debat veel kritisch e vragen over het optreden van de AIVD in de periode voorafgaande aan de moord op filmmaker Van Gogh. De verdachte Mohammed B. was bij de dienst wel in beeld, maar er werd geen aanleiding gezien om hem nauwgezet te volgen.

Ook de overige fracties stelden daarover veel vragen. Maar alleen het onafhankelijke Kamerlid Wilders liet doorschemeren Remkes verantwoordelijk te houden voor de "grote fouten" die de AIVD zou hebben gemaakt. "Het ziet er niet goed uit voor Remkes", aldus Wilders, enkele maanden terug uit de VVD gestapt.

AIVD

Minister Donner van Justitie nam het op voor de AIVD. Van een blunderend optreden was volgens hem geen sprake. Donner wees erop dat de dienst de afgelopen tijd verscheidene radicale moslims heeft laten arresteren. "Er wordt met groeiende effectiviteit gewerkt."

De moord op Van Gogh was volgens het kabinet niet te voorkomen geweest. "Mohammed B. was geen frisse jongen", betoogde Remkes, maar er kon niet worden voorzien dat hij het op Van Gogh had gemunt. "De AIVD heeft, in redelijkheid oordelend, gedaan wat er gedaan moest worden." Remkes had echter grote moeite de Kamer hiervan te overtuigen. Naast VVD bleven vooral PvdA en GroenLinks erg sceptisch over de argumenten van de minister.

Maatregelen

In de Kamer bestaat brede steun voor een serie maatregelen die het kabinet wil nemen om het radicale terrorisme beter te bestrijden. Het gaat onder meer om extra geld voor de AIVD, extra middelen voor het beveiligen van personen en objecten en mogelijkheden om radicale moskeeën te sluiten of haatzaaiende imams te weren of uit te zetten. Ook wil het kabinet personen met een dubbele nationaliteit die zich schuldig maken aan terroristisch geweld, hun Nederlanderschap ontnemen.

Bijna alle fracties pleitten voor aanvullende maatregelen. CDA-fractieleider Verhagen wil maatregelen als op internet vanuit Nederland haatzaaiende of opruiende teksten worden gepubliceerd. PvdA-leider Bos, die vindt dat het kabinet het radicalisme nog steeds onderschat, wil imams uit het buitenland over drie jaar geen verblijfsvergunning meer geven. GroenLinks wil een betere beveiliging van personen die het risico lopen dat er een aanslag op hen wordt gepleegd. Op dit moment worden vrijwel alleen politici beveiligd.