AMSTERDAM - Op de de begraafplaats De Nieuwe Ooster in Amsterdam is de crematieplechtigheid voor Theo van Gogh gehouden. Familie en vrienden namen in besloten kring afscheid van de vermoorde cineast. Ze konden aan het einde van de bijeenkomst langs de kist van Van Gogh lopen. De ceremonie duurde precies een uur. Na afloop dronken de genodigden een glas rode wijn.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Buiten bij begraafplaats De Nieuwe Ooster in de Watergraafsmeer verzamelden zich dinsdag ongeveer zevenhonderd mensen. In de aula zat 'bekend Nederland', zijn familie, vrienden, oude bekenden, buurtgenoten en klasgenoten van Lieuwe. Een dag eerder vierden ze feest in de Westergasfabriek, ietwat geforceerd, maar zoals Theo het wilde. De crematie was ingetogener, rustig en warm.

Gelachen

"Ik heb nog nooit een crematie meegemaakt waar zoveel gelachen en geapplaudiseerd werd. Dat zou Theo mooi hebben gevonden", zei vader Van Gogh. "Als Theo vandaag zou kunnen zien wat zijn dood aan discussie heeft losgemaakt, zou hij daar bijzonder van genieten."

Van Gogh was een man van het woord. Vriend Maarten van Rossem haalde de eindeloze discussies aan met de filmmaker. Hij leerde Van Gogh kennen in zijn televisieprogramma 'Een goed gesprek'. En in gesprek bleven ze. "We waren het op politiek vlak over vrijwel alles oneens", zei Van Rossum, maar ruzie hadden ze nooit.

Bang

Agressief was Van Gogh hooguit in zijn woorden, nooit in daden. Aanslagen op moskeeën en islamitische scholen zou Van Gogh hebben verfoeid, benadrukten zijn zus en vader. "Theo was bezorgd, bang dat ons land in achterlijkheid en onvrijheid terecht zou komen, hij had bange vermoedens voor de toekomst", zei zijn moeder.

De moord op haar zoon kwam bijzonder hard aan. "Mijn lijf vulde zich met haat. Ik kende het gevoel niet." Ze wist het om te zetten in kracht om door te gaan. De moeder van Van Gogh richtte zich persoonlijk tot Ayaan Hirsi Ali. "Ayaan, heb geen schuldgevoel. Hij werd al langer bedreigd. Het was niet alleen vanwege Submission dat hij zo beestachtig is afgemaakt."

Bijzondere broer

De gruwelijke wijze waarop Van Gogh om het leven kwam, staat in schril contrast met de manier waarop zijn naasten hem dinsdag typeerden. Van Gogh leek de afgelopen week publiek bezit. Zus Josine benadrukte zijn andere kant: "Een gulle, lieve en bijzondere broer."

"Familieziek", zei zijn moeder. "Moeders van vriendjes zeiden altijd tegen mijn moeder: 'Hij is zo beleefd'. Mijn moeder zei dan: 'Nou, neem hem maar eens twee weken in huis'. Ook al zei hij niet veel, Theo was altijd erg aanwezig", aldus zus Jantine.

Puppytraining

Ondanks zijn eigen aanwezigheid had Van Gogh veel aandacht voor anderen. "Eindeloos vroeg opstaan om met Lieuwe naar waterpolo te gaan, zaterdagochtend vroeg naar de puppytraining", schetste zijn zus. Even trouw bezocht hij vroeger de balletvoorstellingen van zijn zussen.

Buiten werd de plechtigheid in alle rust gevolgd op een groot televisiescherm. Vooraf maakten aanwezigen zich druk over de geringe belangstelling. "Is dit nou de verontwaardiging van Nederland? Dit handjevol mensen?", vroeg een vrouw zich luidop af.

Angst

Aanwezigen zijn bang dat het leven over een paar weken zijn gewone loop weer neemt. "Het land heeft mensen nodig die niet bang zijn en durven te spreken. Angst is een slechte raadgever", zei Bram Peper tijdens de plechtigheid.

De moord op Van Gogh zal nog een lange nasleep kennen, voor de samenleving en zeker voor de familie. "De tijd om te rouwen is nu aangebroken", zei Van Goghs moeder. "Theo zei altijd: 'Take care'. Ik zeg nu tegen u allen: 'Take care voor de toekomst'!"