AMSTERDAM - Theo van Gogh (47) is dinsdagmorgen omstreeks 9 uur vermoord nabij het stadsdeelkantoor aan de Linnaeusstraat Oost in Amsterdam. Dat heeft de productiemaatschappij van Van Gogh bevestigd. De verdachte is na een klopjacht via het Oosterpark op de Mauritskade aangehouden. Het gaat om een 26-jarige Amsterdammer met zowel de Nederlandse als de Marokkaanse nationaliteit. Dat heeft hoofdofficier van justitie L. de Wit bekendgemaakt.

Bekijk video: Modem/ Breedband

Bekijk video ooggetuigen: Modem/ Breedband

Bekijk video Cohen: Modem/ Breedband


Hulpverleners staan dinsdagmorgen bij het lichaam van Theo van Gogh in de Linnaeusstraat in Amsterdam

Van Gogh kwam uit het stadsdeelkantoor toen op hem werd geschoten. Volgens ooggetuigen zou de dader op Van Gogh zijn afgestapt en hem met twee kogels en twee messteken hebben vermoord. De dader zou een brief op zijn lichaam hebben achtergelaten.

Tijdens de achtervolging door het Oosterpark werd heen en weer geschoten. Een motoragent raakte daarbij gewond, de dader werd in zijn been geschoten. De dader is overgebracht naar het ziekenhuis. De politie heeft het gebied hermetisch afgesloten.

Stoffelijk overschot

Het stoffelijk overschot van Theo van Gogh is dinsdag rond half vier door een lijkwagen weggevoerd van de plaats waar hij eerder op de dag in Amsterdam-Oost is doodgeschoten.

Op de hoek van de Linnaeusstraat/Oosterpark zijn inmiddels bloemen neergelegd. Ook zijn er mensen die kaarsjes hebben aangestoken en briefjes hebben achtergelaten. Daarop staan teksten als 'Een vrijheidsstrijder is vermoord', 'Dit kan niet. Vrije mening mag niet dood' en 'Vaarwel Theo'.

Ooggetuige

Een ooggetuige van de aanslag op Van Gogh, M. de Hoop, zag dat de dader na de aanslag enkele minuten over het slachtoffer gebogen bleef staan. "Daarna is de schutter het Oosterpark ingerend." Getuigen zeggen dat aan het mes waarmee Van Gogh is neergestoken, een pamflet was bevestigd.

Geen stilte, maar kabaal

Een stille tocht is in strijd met het karakter van Theo van Gogh. Een paar duizend mensen zijn dinsdagavond daarom op de Dam in Amsterdam bijeen gekomen om daar met veel lawaai Van Gogh te herdenken. Mensen hebben toeters, pannen, deksels en andere zaken bij zich op lawaai te maken. Nog voor de bijeenkomst om 19.30 uur begint steeg een oorverdovende herrie op van de Dam.

Op uitdrukkelijk verzoek van familie en vrienden is niet gekozen voor een stille tocht, maar juist voor een bijeenkomst met zoveel mogelijk lawaai. Ook machinisten van de Nederlandse Spoorwegen dragen bij aan de kakofonie door te toeteren in en om Amsterdam.

Burgemeester Cohen riep op luid en duidelijk te laten horen dat de vrijheid van meningsuiting 'ons lief is'. "We willen geen stilte, maar kabaal. Wat hier gebeurt, kan niet in Nederland. En ook absoluut niet in een stad als Amsterdam."

Burgemeester Cohen van Amsterdam en minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) hielden toespraken. Na de enorme kakofonie van geluid op de Dam werd om 19.50 uur op de Dam in Amsterdam twee minuten stilte in acht genomen ter nagedachtenis aan Theo van Gogh. Veel aanwezigen maakten het v-teken met hun hand.

Na de stilte was er opnieuw lawaai. Lennart Booij bedankte de aanwezigen. Riep hen op nog een keer van zich te laten horen en daarna vreedzaam de Dam te verlaten.

Bekijk video herdenking: Modem/ Breedband

Binnenhof afgesloten

De politie heeft het Binnenhof in Den Haag dinsdag aan het einde van de middag afgesloten voor publiek. Het gaat volgens een woordvoerder om een voorzorgsmaatregel in verband met de dood van filmmaker Theo van Gogh.

Afschuw

De voorzitter van het Contactorgaan Moslims en Overheid, A. Tonca, reageerde vol afschuw. Van Gogh liet zich geregeld zeer negatief uit over de islam en conservatieve moslims. Zijn laatste wapenfeit waarmee hij zich de woede van moslims op de hals haalde, was de film Submission, die hij met VVD-Kamerlid Hirsi Ali maakte.

In Submission figureren vier mishandelde vrouwen in een doorschijnend gewaad, waarbij de borsten zichtbaar zijn. Op de lichamen zijn vermeend vrouwonvriendelijke koranfragmenten in het Arabisch gekalligrafeerd. Tonca: "Ik vind zijn opvattingen over de islam afschuwelijk en zeer kwetsend voor de islamitische gemeenschap, maar geen enkel motief rechtvaardigt moord."

Column

In zijn laatste column in Metro fulmineert Theo van Gogh tegen burgemeester Job Cohen van Amsterdam en Belgische moslimactivist Abou Jahjah. Hij stelt daarin dat de Amsterdamse politie geen interesse heeft om autochtonen die bedreigd worden "door een steeds agressiever wordende minderheid" te hulp te komen.

In de column van vrijdag 29 oktober gaat Van Gogh in op het feit dat Jahjah overweegt België te verlaten, omdat hij maar 1400 stemmen kreeg bij de laatste verkiezingen. Hij noemt Jahjah een pooier van de profeet omdat hij elke dode Amerikaanse soldaat 'als een overwinning' beschouwt.

Aanhoudingen

De politie heeft dinsdagavond bij het Centraal Station in Den Haag en in de binnenstad enkele personen aangehouden. Zij uitten beledigende leuzen. Het is onduidelijk hoeveel personen zijn aangehouden. In verband met de moord op Theo van Gogh sloot de politie al aan het einde van de middag het Binnenhof uit voorzorg uit.

De politie is sindsdien met zeer veel manschappen en materieel aanwezig, onder meer op het Plein naast het Binnenhof. Rond kwart over acht tolereerde de politie de beledigende leuzen als 'eigen volk eerst' en 'islamieten parasieten' niet meer.

De politie besloot duidelijk zichtbaar op straat aanwezig te zijn met in het achterhoofd de situatie na de moord op Pim Fortuyn op 6 mei 2002. Toen ontstonden rond het Binnenhof en het aangrenzende Plein ernstige ongeregeldheden.

Bekijk video politie-afzetting nabij moordplaats Van Gogh.


De politie heeft het gebied hermetisch afgesloten - Jessica Zweers