DEN HAAG/KABUL - De eerste vrije presidentsverkiezingen in Afghanistan zijn mede dankzij de uitgebreide veiligheidsmaatregelen uitermate rustig verlopen. "Er hebben zich zelfs minder incidenten voorgedaan dan je normaal gewend bent", zei generaal-majoor Leo van den Born zondag in een terugblik op de verkiezingen van zaterdag.

De plaatsvervangend commandant van de luchtoperaties van de internationale veiligheidsmacht ISAF zei zich alleen "verbaasd te hebben over Nederlandse berichtgeving als zou er sprake zijn geweest van uitgebreide fraude bij de verkiezingen. Dat is niet aan de orde geweest", aldus Van den Born.

Kleine incidenten

Volgens hem is slechts een aantal kleine incidenten gebeurd, die snel weer zijn opgelost. "Zo is een aantal stembureaus wat later opengegaan dan de geplande tijd van zeven uur 's ochtends en waren bij sommige bureaus op een gegeven moment de stembussen vol en ontstond er een tekort aan stembiljetten." Dit laatste probleem had volgens de commandant te maken met de vrijheid die de Afghaan had om overal te mogen stemmen. Daardoor zijn enkele stembureaus overbelast geraakt. "Maar dat was snel weer opgelost door het sturen van nieuwe stembussen en extra stembiljetten."

Overdreven

En ook de berichtgeving over de problemen met de inkt die moest voorkomen dat iemand twee of meer keer zou stemmen, noemt Van den Born overdreven. Het probleem dat er verkeerde inkt is gebruikt die makkelijk verwijderd kon worden heeft zich alleen 's ochtends voorgedaan. "Dat was 's middags al weer opgelost. Bovendien moest iedere kiezer zijn registratiekaart laten zien. Als je een keer gestemd had, werd daar een gaatje in geprikt. Om te kunnen frauderen moest iemand in het verleden meerdere registratiekaarten hebben bemachtigd en daar ook nog zijn pasfoto op hebben moeten plakken. Het zal ongetwijfeld zijn gebeurd, maar alleen op zeer kleine schaal," meent Van den Born.

Onder de indruk

Het beeld van een rustige verkiezingsdag werd bevestigd door kolonel Jan van Hoof, commandant van een eenheid Nederlandse militairen in de noordelijke provincie Baghlan. Van Hoof toonde zich onder de indruk van het werk van de Afghaanse politie, die alle afspraken tot in de puntjes is nagekomen. De ophef over fraude speelde pas aan het einde van de middag een rol, zei Van Hoof, en dan nog maar in een district.

Weer

Van Hoof heeft nog geen idee of dat nog gevolgen heeft gehad voor de opkomst. Wat in ieder geval van invloed is geweest, is het druilerige weer van zaterdag. "Mensen moeten vaak lange afstanden lopen en dan speelt het weer toch een rol", aldus de commandant. Om die reden zijn de stembureaus ook twee uur langer opengebleven en zijn in een paar delen van het land waar het weer nog erger was de stembureaus ook zondag nog even opengegaan.

Dat het aantal incidenten tot een minimum beperkt is gebleven, schrijft de generaal vooral toe aan de uitgebreide veiligheidsmaatregelen. Zo was Kabul voor vrachtwagens verboden en was er geen burgervliegverkeer toegestaan boven het land.

Nederlandse luchtmacht

Van den Born, hoewel in dienst van de NAVO, toonde zich verder bijzonder trots op de verrichtingen van de Nederlandse luchtmacht. De F16's die vanuit Kirgizië moesten opereren met behulp van een tankvliegtuig, de KDC10, hebben overuren gemaakt omdat door het slechte weer de Britse luchtmacht in Kandahar niet in actie kon komen. Aanvankelijk was het alleen de bedoeling dat de gevechtstoestellen 's ochtend en de namiddag patrouille zouden vliegen. Maar dankzij een snelle actie van de KDC10 die zelf nieuwe brandstof moest inslaan, konden de toestellen de gehele dag in de lucht blijven.

Apache-team

Hetzelfde gold voor het Nederlandse Apache-team. De gevechtshelikopters zijn vrijwel de gehele dag in de provincie Kabul actief geweest en hebben zowel een geruststellende als een afschrikwekkende invloed gehad. "Geruststellend voor de bevolking, die zich veiliger voelde en afschrikwekkend voor lieden die kwaad in de zin hadden," aldus Van den Born."