Een panel van de Verenigde Naties stelt dat Wikileaks-oprichter Julian Assange zonder wettelijke grond is gedetineerd en dat hij vrij moet zijn om te gaan waar hij wil. 

Donderdag maakte de BBC al bekend dat het speciale VN-panel in het voordeel van Assange zou besluiten over de zaak. 

"De werkgroep is van mening dat de willekeurige detentie van meneer Assange dient te worden beëindigd, dat zijn fysieke integriteit en vrijheid om te bewegen worden gerespecteerd, en dat hij het recht krijgt op compensatie", stelt het VN-panel. 

Assange is eind 2010 volgens de werkgroep onterecht tien dagen lang vastgezet. Ook het huisarrest dat daarop volgde en het verblijf van Assange op de ambassade van Ecuador moet volgens de VN worden beschouwd als een schending van de rechten van de klokkenluider. Zweden heeft volgens de werkgroep te weinig werk gemaakt van de zaak, waardoor Assange veel langer dan nodig vast heeft gezeten. 

Een woordvoerder van de Britse regering stelt het oordeel van de VN te verwerpen. Het arrestatiebevel blijft van kracht, benadrukt de woordvoerder. De Britse politie liet donderdag al weten dat Assange direct wordt gearresteerd als hij de ambassade verlaat.

'Overwinning'

Het juridisch team van Assange spreekt van een "grote overwinning". Assange stelt via een live-verbinding met de ambassade van Ecuador dat het proces met de uitspraak van de VN-werkgroep nu is afgerond. Zweden en het Verenigd Koninkrijk dienen te luisteren naar de VN, aldus Assange.

Het is volgens Assange nu aan te VN om te kijken hoe het besluit kan worden opgevolgd. Hij wijst onder meer op sancties tegen Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Volgens Assange staat het oordeel van het VN-orgaan boven nationale wetgeving. 

Video: bekijk de reactie van Assange

Consequenties 

Het Zweedse Openbaar Ministerie heeft donderdag beklemtoond dat de mening van de VN-werkgroep geen juridische consequenties heeft voor het Zweedse politie-onderzoek naar Assange. De Zweedse autoriteiten zeggen het niet eens te zijn met het besluit van het VN-panel. 

Assange stelde donderdagochtend dat hij de ambassade van Ecuador in Londen verlaat en zich laat arresteren door de Britse politie als de VN hem ongelijk geeft. De klokkenluider had in september 2014 een zaak ingediend bij de VN, waarin hij stelde illegaal vast te worden gehouden. 

Zweden

De oprichter van Wikileaks verblijft al ruim 3,5 jaar in de ambassade van Ecuador in Londen. Als Assange het gebouw verlaat, riskeert hij vanwege een verkrachtingszaak te worden opgepakt en uitgeleverd aan Zweden.

De Australiër vreest dat Zweden hem vervolgens uit zal leveren aan de Verenigde Staten, die hem willen vervolgen voor het lekken van staatsgeheimen.