AMSTERDAM - Prins Willem-Alexander vindt dat wetenschappers meer respect en vrijheid moeten hebben. Dat viel vrijdag in Amsterdam op te maken uit de speech die hij hield bij de uitreiking van de Heinekenprijzen.

"Freddy Heineken was van mening dat wetenschappers meer respect verdienen, en dat ben ik ook", aldus de prins. "We zijn de wetenschap een hoop verschuldigd. Onze natie geniet een hoog welzijnsniveau. We hebben dit alleen kunnen bereiken door blijvend te investeren in de ontwikkeling en de verspreiding van kennis."

De prins zei dat sporters terecht uitbundig worden geprezen als ze goed presteren, terwijl wetenschappers weinig eer krijgen. "Ik wil daarom de vraag opwerpen of we wetenschappers en sporters misschien niet gelijk moeten behandelen. Hoe meer ik de wetenschappers hoor klagen over bureaucratie, hoe meer ik ervan overtuigd raak dat we dat zouden moeten doen."

Kwalificatie

De prins schetste dat een sporter die naar de Olympische Spelen wil, maar één ding hoeft de doen: een kwalificatie halen. "Wij staan ze daarbij niet in de weg. Stelt u zich voor dat Pieter van den Hoogenband of Leontien van Moorsel verplicht waren geweest hun trainingschema's en plannen voor te leggen aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport." Willem-Alexander vroeg zich af of ze dan wel van die successen zouden hebben behaald.

Wetenschappers

"Waarom laten we de wetenschappers dus niet ook alleen in hun vergelijkbaar eenzame strijd om de top en wetenschappelijke doorbraken? Laat ons ze meer tijd en ruimte geven om te doen waar ze goed in zijn: onderzoeken! Zie ervan af wetenschappers te vragen tijdvretende plannen te overleggen, maar beoordeel ze op basis van wat ze bereiken en op hun kwaliteiten, op dezelfde manier als we sporters waarderen op basis van hun sportieve prestaties."

De tijd is rijp, bleek uit de woorden van de prins, want "hier in Nederland, en in heel Europa, wordt het niet langer als een zonde beschouwd om boven jezelf uit te willen stijgen".

Prijzen

De dr. H.P. Heinekenprijs voor de Biochemie en Biofysica 2004 (150.000 dollar) was voor dr. Andrew Z. Fire (1959). De dr. A.H. Heinekenprijs voor de Geneeskunde 2004 (150.000 dollar) is toegekend aan professor Elizabeth H. Blackburn (1948). De dr. A.H. Heinekenprijs voor de Historische Wetenschap 2004 (150.000 dollar) is toegekend aan professor Jacques Le Goff (1924).

De dr. A.H. Heinekenprijs voor de Milieuwetenschappen 2004 (150.000 dollar) werd uitgereikt aan professor Simon A. Levin (1941). De dr. A.H. Heinekenprijs voor de Kunst 2004 (50.000 euro) ging naar de Nederlandse kunstenaar Daan van Golden (1936).