Minister Zalm (Financiën) heeft dinsdag op prinsjesdag zijn tiende miljoenennota en de bijbehorende begrotingsstukken officieel aangeboden aan de Tweede Kamer. Hieronder volgen de hoofdpunten uit de begrotingen.

    Justitie

  • Het ministerie van Justitie mag in 2005 in totaal ruim 5,3 miljard euro uitgeven.
  • De gevangenissen krijgen er 36,8 miljoen bij voor 720 extra plaatsen.
  • Arrestanten krijgen aparte, sobere cellen, met lichtere beveiliging. Daarvoor worden 1200 plaatsen gereserveerd, veelal in meermanscellen.
  • Het Openbaar Ministerie en de rechtbanken krijgen er 3 en 4,5 miljoen euro bij om de toename van het aantal rechtzaken te kunnen behappen.
  • Gemeenten mogen bestuurlijke boetes opleggen voor kleine ergernissen en officieren van justitie mogen lichte zaken zelf afdoen.
  • Ouders moeten, eventueel via de kinderbijslag, gaan meebetalen aan de kosten voor de straf of beschermingsmaatregel die hun kinderen krijgen.

    Vreemdelingenzaken en Integratie

  • Van de 5,3 miljard euro in 2005 voor justitie, is ruim 1,2 miljard euro bestemd voor Vreemdelingen en Integratie, het terrein van minister Verdonk.
  • Het aantal cellen voor vreemdelingenbewaring wordt uitgebreid met 432 tot ruim 2000 in 2007.
  • Het aantal verwijderingen wordt opgevoerd van 18.000 naar 24.000 per jaar.
  • Het aantal mensen dat asiel zoekt in Nederland, stabiliseert de komende jaren rond 14.000.
  • De totale kosten voor opvang van asielzoekers zullen sterk dalen van 724 miljoen euro in 2004 naar 532 miljoen in 2005.

    Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:

  • De begroting van BZK bedraagt ruim 5,1 miljard euro. Het leeuwendeel daarvan gaat naar de politie (4 miljard).
  • Er komt een evaluatie van het politiebestel. Aan de hand van de uitkomsten wordt bekeken hoe het beter kan en of er wel 26 korpsen nodig zijn.
  • De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD krijgt er 10 miljoen euro bij. De dienst krijgt er samen met de politie 100 man extra bij.
  • Het grotestedenbeleid krijgt ruim 300 miljoen euro. Met dat geld worden onder andere vijftig probleemwijken in de grote steden aangepakt.

    Buitenlandse Zaken

  • De totale begroting van Buitenlandse Zaken bedraagt voor 2005 ruim 10,3 miljard euro. - Voor zuivere ontwikkelingshulp is 4,1 miljard beschikbaar. Dat is 0,8 procent van het bruto nationaal product (bnp) van Nederland.
  • Aan de Europese Unie draagt Nederland in 2005 rechtstreeks bijna 6,4 miljard euro af. Dat is omgerekend 400 euro per Nederlander. Vorig jaar betaalde het kabinet 5,6 miljard aan Brussel. De EU kost Nederland de eerste jaren meer geld door de uitbreiding met landen in Midden- en Oost-Europa.

    Defensie

  • De totale begroting van Defensie bedraagt voor 2005 bijna 7,7 miljard euro.
  • De 22 Lynx-helikopters van de marine worden vervangen door 12 helikopters van het type NH-90. De marine krijgt de 'fregatversie' van de heli's.
  • Marinevliegkamp De Kooy bij Den Helder gaat dicht, tenzij het bedrijfsleven bereid is meer bij te dragen aan de exploitatie.
  • De marine ziet af van de bouw van korvetten. Volgens een studie zijn de huidige fregatten prima in staat alle taken uit te voeren, ook die in kustwateren. De marine ziet ook af van de bouw van een helikoptermoederschip.
  • Minister Kamp wil conventionele Tomahawk-kruisraketten kopen voor de vier moderne luchtverdedigings- en commandofregatten (LCF). Defensie neemt daarover in 2006 een besluit.

    VWS

  • In de zorg gaat in 2005 45,9 miljard euro om.
  • Ziekenfondspatiënten gaan meer premie betalen, maar kunnen aan het eind het jaar een no-claimbonus van maximaal 250 euro terugkrijgen als ze geen medicijnen of dokter hebben gebruikt.
  • Een behandeling tegen snurken, ooglidcorrectie, operatie aan flaporen, buikwandcorrectie en een hersteloperatie na sterilisatie worden niet meer vergoed door het ziekenfonds. Ook borstoperaties verdwijnen uit het pakket, tenzij het om kankerpatiëntes gaat.
  • Laxeermiddelen, kalktabletten, pillen tegen allergie, anti-diarree-poeders en middelen tegen braken worden voor chronisch zieken weer vergoed. Dat kost 12 miljoen euro.
  • Er komt 13 miljoen euro extra voor het 'zittend ziekenvervoer' van chronisch zieken en gehandicapten naar de dokter.
  • De stipendiumregeling voor topsporters blijft bestaan (3,3 miljoen euro).

    Onderwijs

  • Het budget voor het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bedraagt in 2005 26,6 miljard euro.
  • Het collegegeld gaat in september 2005 met 100 euro omhoog.
  • Het hoger onderwijs krijgt geen overheidsgeld meer voor studenten die na hun dertigste aan hun studie beginnen.
  • Ook is er geen bekostiging meer voor studenten van buiten de Europese Unie.
  • Voor veiligheid op school is in 2005 46 miljoen beschikbaar, dat loopt op tot bijna 90 miljoen in 2007.

    Cultuur

  • Cultuur staat in 2005 voor 685 miljoen euro op de begroting.
  • Staatssecretaris Van der Laan wil dat er in 2006 in de cultuurwereld slechts één ondersteunende instelling per sector overblijft.
  • De musea krijgen te maken met een generieke korting van 2,5 procent. Toch gaan musea er soms op vooruit.
  • Van der Laan brengt de voorgestelde algemene bezuiniging van 4,3 procent op orkesten, opera en het Nederlands Kamerkoor terug naar 3 procent.
  • Het Nederlands Fonds voor de Film krijgt 700.000 euro extra voor het produceren van speelfilms, het zuiden voor een nieuwe dansvoorziening.

    Verkeer en Waterstaat

  • Op de begroting staat 6,5 miljard euro. Voor infrastructuur is daarnaast 5,5 miljard beschikbaar
  • Voor onderhoud van wegen, spoor- en vaarverbindingen is er respectievelijk 668 miljoen, 821 miljoen en ruim 400 miljoen euro
  • Vanaf 2006 wordt achterstallig onderhoud aanwegen (1100 kilometer nieuw asfaltdek) aangepakt.
  • Om de files te bestrijden worden extra spitsstroken langs de A1, A12, A13, A50 en A50/A1 aangelegd.
  • Een opgeknapt spoorwegnet moet op tijd rijden bevorderen. In 2006 moet 85 procent van de treinen op tijd rijden.

    LNV

  • De uitgaven van het ministerie stijgen in 2005 tot 1,97 miljard euro.
  • Minister Veerman heeft 5 miljoen euro voor vrijwilige sanering van de zeevisserij en 1,9 miljoen euro voor de vissers op het IJsselmeer.
  • Het Rijk betaalt in 2005 toch mee aan het opruimen van dode landbouwdieren. De bijdrage aan deze destructiekosten bedraagt 15,4 miljoen euro.
  • In 2005 is 22 miljoen euro minder beschikbaar voor het aankopen van grond voor het Nederlands natuurnetwerk, de Ecologische Hoofdstructuur (EHS).
  • Een op te zetten 'veterinair netwerk' van veehouders en dierenartsen moet de toekomstige risico's voor de voedselveiligheid en de gezondheid van dieren verkleinen.
  • De kwaliteit van de recreatieve wandel-, fiets- en vaarroutes moet omhoog. Duizend van in totaal 13.000 kilometer kan in 2005 met steun verbeterd worden.

    VROM

  • Totale VROM-uitgaven (dus inclusief milieu en ruimtelijke ordening) 3,129 miljard euro, waarvan de helft voor huursubsidies aan 1.011.000 mensen.
  • Er moeten tot en met 2009 zo'n 380.000 tot 420.000 nieuwe woningen worden gebouwd, waarvan minimaal 70.000 al volgend jaar. Het woningtekort moet zo worden teruggebracht tot 1,5 a 2 procent in 2010.
  • Voor de aanpak voor de 56 meest verpauperde probleemwijken komt extra geld.
  • Om de verpaupering tegen te gaan, studeert de overheid op een wet die het mogelijk maakt om kansarme woningzoekenden tijdelijk te weren uit stadsbuurten.
  • Omgekeerd zullen rijkere randgemeenten meer mensen met een lage inkomen moeten opvangen, desnoods onder zachte dwang van VROM. - De eigen bijdrage in de huursubsidie gaat omhoog van 12 euro naar 14,28 euro per maand vanaf 1 juli.
  • De komende jaren moeten er minimaal 255.000 extra woningen voor ouderen komen, deels door renovatie.

    Sociale Zaken en Werkgelegenheid

  • De totale uitgaven voor het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bedragen 23,9 miljard euro.
  • Het aantal werklozen stijgt in 2005 met 55.000 tot 550.000. Het aantal mensen met een WW- of bijstandsuitkering neemt toe van 685.000 tot 721.000.
  • Iedereen gaat er in koopkracht op achteruit. Minima worden daarbij ontzien.
  • Het kabinet bevriest net als in 2004 in 2005 de lonen voor ambtenaren, het minimumloon en uitkeringen.
  • Mensen met een AOW-uitkering krijgen 5 euro per maand extra.
  • De gouden handdruk bij ontslag wordt gekort op de WW-uitkering.
  • De witte werkster verdwijnt.
  • De boete voor het in dienst hebben van illegale werknemers gaat omhoog van gemiddeld 980 euro tot 8000 euro voor bedrijven en 4000 voor particulieren.
  • Bedrijven betalen geen WAO-basispremie voor werknemers ouder dan vijftig jaar. Dat scheelt het bedrijfsleven 500 miljoen euro per jaar.
  • Het dubbel spaarloon voor mensen met twee of meer banen vervalt.
  • Jaarlijks is 25 miljoen euro extra beschikbaar voor de bijzondere bijstand.
  • De fiscale voordelen voor VUT en prepensioen verdwijnen vanaf 2006. Al opgebouwde prepensioenpremies kunnen worden afgekocht.
  • Loondoorbetaling in het tweede ziektejaar hoger dan 70 procent van het laatstverdiende salaris wordt bestraft.
  • De Wet Kinderopvang gaat 1 januari 2005 in. Ouders krijgen tegemoetkoming voor de kosten voor opvang.
  • De Arbeidstijdenwet wordt vereenvoudigd. Nationale regels die bovenop Europese regels vallen, verdwijnen zoveel mogelijk.
  • Het kabinet streeft naar maximaal nieuwe 25.000 duurzaam arbeidsongeschikten per jaar.
  • In 2006 wordt de levensloopregeling van kracht. Werknemers mogen jaarlijks 12 procent van hun bruto-inkomen sparen voor verlof of voortijdig pensioen.

    Financiën

  • Het begrotingstekort komt in 2005 uit op 2,6 procent van het bruto binnenlands product.
  • De inflatie bedraagt volgend jaar 1,25 procent.
  • De vennootschapsbelasting zakt van 34 procent naar 31,5 procent. Belastingtarief op winsten tot 22.600 euro zakt van 29 naar 27 procent.
  • De fiscale voordelen van het grijs kenteken, het belastingvoordeel voor bedrijfswagens, verdwijnen. Gehandicapten behouden hun voordeel.
  • Verlaging BPM-tarief met 600 euro voor dieselauto's met roetfilter.
  • De zelfstandigenaftrek gaat omhoog. Het maximale bedrag (bij winsten tot ongeveer 13.000 euro) dat afgetrokken kan worden van het belastbaar inkomen, stijgt van 6585 euro naar 9258 euro.
  • De prijs van sigaretten en shag van huismerken gaat omhoog. Een pakje met twintig sigaretten wordt 15 cent duurder, een pakje shag 20 cent.

    Economische zaken

  • Uitgaven 1.499,3 miljoen euro.
  • Een wijziging van de mededingingswet moet een einde maken aan oneerlijke concurrentie die bedrijven ondervinden van de overheid of door de overheid gesubsidieerde instellingen, zoals bruiloften en partijen in buurthuizen en dergelijke.
  • Notarissen, accountants en advocaten moeten elkaar niet langer alleen zien als collega's, maar ook als concurrenten. De consument moet sterker komen staan ten opzichte van de zogeheten vrije beroepen.